Küresel piyasalarda risk iştahı zayıflıyor

Trive Yatırım analizine göre, ABD ile İran’ın arabuluculara ayrı ayrı başvurması diplomatik kanalın yeniden açıldığına işaret ederken, piyasalarda fiyatlamanın ağırlık merkezi enerji arzı ve faiz tarafında kalmaya devam ediyor. Washington’ın hafta sonu İran’ın Hürmüz Boğazı’na ilişkin planını reddetmesinin ardından Brent petrol 106 doların üzerine çıkarken, uzun vadeli ABD tahvil getirileri 2007’den bu yana görülmeyen seviyelere yükseldi. Vadeli piyasalarda Fed’in ekim ayında faiz artırma ihtimali yüzde 70’in üzerinde fiyatlanırken, petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon üzerinden faiz beklentilerini yukarı çektiği ve hisse senetleri ile altın üzerinde baskı oluşturduğu belirtildi.

ABD-İran hattında arabulucu diplomasisinin yeniden gündeme geldiği aktarılan analizde, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın Hürmüz Boğazı’nı bir hafta içinde yeniden açmayı öngören önerisini reddettiğini açıkladığı belirtildi. İran’ın önerisinin ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasını kaldırması, İran petrol satışlarına yönelik yaptırımlardan muafiyet tanıması ve Lübnan’ı da kapsayan bir ateşkese uyulması karşılığında Hürmüz Boğazı’nın açılması ve nükleer müzakerelerin yedi gün içinde yeniden başlatılmasını içerdiği ifade edildi.

İran Dışişleri Bakanı Arakçi’nin ret kararının resmi kanallardan kendilerine iletilmediğini ve arabuluculardan kesin görüşü beklediklerini belirttiği aktarıldı. Pazartesi itibarıyla iki tarafın çatışmayı sona erdirme çabaları kapsamında arabuluculara ayrı ayrı başvurduğu, bölgesel arabulucuların ateşkes müzakereleri için baskıyı artırdığı kaydedildi. Arakçi’nin New York’ta arabulucularla görüşmesinin beklendiği, ABD’li yetkililerin toplantıda yer almayacağı belirtildi.

Brent petrolün ikinci günlük yükselişini gerçekleştirdiği ifade edilen analizde, kasım vadeli Brent’in yüzde 1,22 artışla varil başına 106,56 dolara, WTI’ın ise yüzde 1’in üzerinde yükselişle 93,57 dolara çıktığı belirtildi. Suudi Arabistan ile Husiler arasındaki gerilimin bölgedeki enerji altyapısı ve petrol akışlarına ilişkin endişeleri canlı tuttuğu aktarıldı.

ABD piyasalarında önceki seansta Dow Jones’un 300 puanın üzerinde, S&P 500’ün yüzde 0,8 ve Nasdaq Bileşik Endeksi’nin yüzde 0,9 gerilediği kaydedildi. 10 yıllık ABD tahvil getirisinin yüzde 5,25 ile 2007’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştığı, 30 yıllık getirinin ise yüzde 5,56’yı aşarak 2004 zirvesi civarına yükseldiği belirtildi. Yatırımcıların kalıcı enflasyonun Fed’i faiz artırımına yöneltebileceği endişesi taşıdığı ifade edildi.

Asya piyasalarında da düşüşlerin öne çıktığı analizde, Dow Jones vadeli kontratlarının yüzde 0,23, SP 500 vadeli kontratlarının yüzde 0,2 ve Nasdaq 100 vadeli kontratlarının yüzde 0,42 gerilediği aktarıldı. Japonya’da Nikkei 225’in yüzde 0,39, Topix’in yüzde 1,12 ve Güney Kore’de Kospi’nin yüzde 0,45 kayıpla açıldığı belirtildi.

Altının faiz artışı beklentilerinden baskı gördüğü kaydedilen analizde, spot altının önceki seansta 5 Ağustos’tan bu yana en düşük seviyesini gördükten sonra 4.124,57 dolar civarında yatay seyrettiği, ABD altın vadeli kontratlarının ise yüzde 0,3 düşüşle 4.156,70 dolara gerilediği ifade edildi. Vadeli piyasa fiyatlamalarına göre Fed’in ekim ayında faiz artırma ihtimalinin yüzde 70,3 seviyesinde olduğu belirtildi. Hafta boyunca açıklanacak açık iş ilanları, ADP özel sektör istihdamı, kişisel tüketim harcamaları ve tarım dışı istihdam verilerinin faiz fiyatlamasının yönünde belirleyici olmasının beklendiği aktarıldı.

Yapay zeka tarafında Nvidia’nın hisse geri alım programına 150 milyar dolarlık ek yetki verdiği ve toplam tutarın 235 milyar dolara çıktığı belirtildi. Şirketin programı 2028 mali yılı sonuna kadar tamamlamayı hedeflediği kaydedildi. Nvidia hisselerinin günü yüzde 1,68 yükselişle 228,86 dolardan tamamladığı aktarıldı.

Analizde Anthropic’in halka arz izahnamesinde yer alan finansal verilerin de yapay zeka yatırımlarının sermaye yoğunluğunu gündeme taşıdığı belirtildi. Şirket gelirlerinin 2025’te 12 kat artarak yaklaşık 4,6 milyar dolara ulaştığı, faaliyet zararının ise belirli değer düşüklükleri hariç 8 milyar doların üzerine çıktığı kaydedildi. Gelirin yaklaşık dörtte birinin iki müşteriden geldiği ve büyük müşterilerin önemli bölümünün uzun vadeli sözleşmelerle bağlı olmadığı ifade edildi.

Yurt içinde ise fon soruşturmasının Borsa İstanbul’un yönü üzerinde etkili olmayı sürdürdüğü belirtildi. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Kabine Toplantısı’nın ardından yaptığı açıklamada sorunun fon piyasasının sınırlı bir bölümünde ortaya çıktığını, finansal sisteme sirayet eden bir risk bulunmadığını ve Türk sermaye piyasasının bu sınamayı aşacak dayanıklılığa sahip olduğunu belirttiği aktarıldı. Erdoğan’ın ayrıca piyasa bozucu eylemlere karıştığı tespit edilenlerin hukuk önünde hesap vereceğini, kapatılan fonların tasfiye sürecinin yürütüldüğünü ve sermaye piyasalarının işleyişini güçlendirecek düzenlemelerin hayata geçirileceğini ifade ettiği kaydedildi.

BIST 100 endeksinin son işlem gününü yüzde 2,38 düşüşle 12.592,76 puandan tamamladığı, gün içinde 12.455,53 puana kadar gerilediği belirtildi. Yaklaşık 115,2 milyar liralık işlem hacminin gerçekleştiği seansta 575 hissenin değer kaybettiği, 51 hissenin ise yükseldiği aktarıldı. Endeksin 21 Eylül kapanışından bu yana yüzde 5,59 gerilediği kaydedildi. Analizde, 13.170 seviyesinin ilk direnç ve ana yön açısından belirleyici olduğu, bu seviyenin altında kalındığı sürece toparlanma denemelerinin tepki alımı olarak değerlendirileceği belirtildi. Aşağıda 12.390 seviyesinin ana destek olarak takip edildiği, 13.170’in aşılması halinde ise 13.340 seviyesinin ara direnç olarak izleneceği ifade edildi.

EKONOMİ GAZETESİ