\u00c7in\u2019in Hubei ve Henan eyaletlerinin kesi\u015fti\u011fi bir baraj b\u00f6lgesinde yap\u0131lan arkeolojik kaz\u0131lar, Do\u011fu Asya\u2019da bilinen en eski sapl\u0131 ta\u015f aletleri g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kard\u0131. 160 bin ila 72 bin y\u0131l \u00f6ncesine tarihlenen bu bulgular, insanl\u0131\u011f\u0131n teknolojik evrimine dair Bat\u0131 merkezli teoriyi temelden sars\u0131yor.<\/p>\n
Danjiangkou Rezervuar B\u00f6lgesi’nde, \u0131l\u0131man kuzey \u00c7in ile subtropikal g\u00fcney \u00c7in aras\u0131ndaki do\u011fal s\u0131n\u0131r olan Qinling Da\u011flar\u0131’n\u0131n eteklerinde ke\u015ffedilen Xigou arkeolojik alan\u0131, s\u0131radan bir kaz\u0131 alan\u0131 olman\u0131n \u00e7ok \u00f6tesinde bir \u00f6neme sahip. Buras\u0131, tarih \u00f6ncesi \u00e7a\u011flarda bile farkl\u0131 ekosistemler ve muhtemelen farkl\u0131 hominin pop\u00fclasyonlar\u0131 aras\u0131nda bir ge\u00e7i\u015f ve etkile\u015fim koridoru g\u00f6revi g\u00f6r\u00fcyordu. \u0130\u015fte tam da bu kritik co\u011frafyada, \u00c7inli arkeologlar\u0131n \u00f6nderli\u011finde y\u00fcr\u00fct\u00fclen titiz \u00e7al\u0131\u015fmalar, erken insan teknolojisine dair alg\u0131lar\u0131 de\u011fi\u015ftirecek nitelikte 2 bin 600’den fazla ta\u015f alete ula\u015ft\u0131.<\/p>\n
Kaz\u0131y\u0131 y\u00f6neten uluslararas\u0131 ekibin \u00c7inli \u00fcyelerinden, makalenin de ortak yazarlar\u0131ndan paleoantropolog Prof. Dr. Yang Shixia, buluntular\u0131n \u00f6nemini \u015fu s\u00f6zlerle vurguluyor: “Xigou’daki bulgular, atalar\u0131m\u0131z\u0131n sadece hayatta kalmakla kalmay\u0131p, yerel kaynaklara ve iklime uyum sa\u011flamak i\u00e7in son derece yarat\u0131c\u0131 ve karma\u015f\u0131k \u00e7\u00f6z\u00fcmler geli\u015ftirdi\u011fini g\u00f6steriyor. Bu aletler, o d\u00f6nemdeki davran\u0131\u015fsal esnekli\u011fin ve teknolojik vizyonun sessiz tan\u0131klar\u0131.”<\/p>\n
Nitekim bu tan\u0131kl\u0131k son derece net. Aletler aras\u0131nda, bilim d\u00fcnyas\u0131n\u0131 en \u00e7ok heyecanland\u0131ran bulgu, Do\u011fu Asya’da \u015fimdiye kadar bilinen en eski “sapl\u0131 alet” (kompozit alet) kan\u0131tlar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 oldu. Toplam 22 alette, ta\u015f u\u00e7lar\u0131n bir ah\u015fap sap veya m\u0131zrak g\u00f6vdesine ba\u011flanabilmesi i\u00e7in \u00f6zel olarak \u015fekillendirilmi\u015f “dil” (tanged) veya “omuzlu” (shouldered) tabanlar tespit edildi. Mikro a\u015f\u0131nma analizleri, \u00f6zellikle iki “dilli” delgi aletinin (borer), bitki liflerini i\u015flemek i\u00e7in aktif olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve sapa tak\u0131l\u0131 izler ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Bu “sap devrimi”, aletin g\u00fcc\u00fcn\u00fc, hassasiyetini ve kullan\u0131m \u00f6mr\u00fcn\u00fc katlayan, devrim niteli\u011finde bir teknolojik s\u0131\u00e7ramayd\u0131.<\/p>\n
Xigou sakinleri, alet yap\u0131m\u0131nda rastgele veya basit tekniklerle yetinmemi\u015fti. “\u00c7ekirdek-\u00fczerine-yonga” (core-on-flake) tekni\u011fiyle, b\u00fcy\u00fck bir yongay\u0131 ham blok olarak kullan\u0131p ondan daha k\u00fc\u00e7\u00fck, keskin yongalar \u00fcreterek ham maddeyi maksimum verimle de\u011ferlendirdiler. Diskoid (discoid) y\u00f6ntemi ise, \u00e7ak\u0131l ta\u015flar\u0131ndan istikrarl\u0131 bir \u015fekilde standart boyutta yongalar \u00e7\u0131karmak i\u00e7in kullan\u0131lan planl\u0131 ve \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fc bir stratejiydi.<\/p>\n
\u0130\u015fte bu karma\u015f\u0131kl\u0131k, arkeoloji tarihinin en uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc teorilerinden birini, “Movius Hatt\u0131”n\u0131 ge\u00e7ersiz k\u0131l\u0131yor. 1940’larda ortaya at\u0131lan bu teori, Do\u011fu Asya’daki erken insanlar\u0131n, Afrika ve Bat\u0131 Avrasya’daki \u00e7a\u011fda\u015flar\u0131na k\u0131yasla teknolojik olarak “geri” ve “dura\u011fan” oldu\u011funu, sadece basit aletler \u00fcretebildi\u011fini iddia ediyordu. Xigou, bu iddiay\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fcyor. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, “Xigou’da kaydedilen karma\u015f\u0131k teknolojik ilerlemeler, homininlerin, Do\u011fu Asya’daki de\u011fi\u015fken \u00e7evre ko\u015fullar\u0131nda hayatta kalma stratejilerini geli\u015ftirdi\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6steriyor” sonucuna var\u0131yor. Bu, insan zekas\u0131n\u0131n ve yenilik\u00e7ili\u011finin evrensel oldu\u011funun, co\u011frafi s\u0131n\u0131rlara ba\u011fl\u0131 olmaks\u0131z\u0131n benzer ihtiya\u00e7lara paralel \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretebildi\u011finin kan\u0131t\u0131.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Bu ke\u015fif, sadece tarih \u00f6ncesine \u0131\u015f\u0131k tutmakla kalm\u0131yor, ayn\u0131 zamanda \u00c7in’in insanl\u0131\u011f\u0131n ortak k\u00f6ken ve evrim hikayesindeki merkezi rol\u00fcn\u00fc bir kez daha vurguluyor. Son y\u0131llarda “K\u0131rm\u0131z\u0131 Geyik Ma\u011faras\u0131” (Red Deer Cave) insan\u0131, “Homo longi” (Ejderha \u0130nsan\u0131) ve Xuchang kafataslar\u0131 gibi \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an ke\u015fiflerle zaten dikkatleri \u00fczerine \u00e7eken \u00c7in, Xigou ile birlikte bu alandaki bilimsel a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha da art\u0131rd\u0131.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00c7inli arkeologlar ve kurumlar, bu t\u00fcr uluslararas\u0131 i\u015fbirliklerine liderlik ederek ve en son teknolojileri (l\u00fcminesans tarihleme, mikro a\u015f\u0131nma analizi gibi) sahada etkin \u015fekilde kullanarak, k\u00fcresel bilgi birikimine paha bi\u00e7ilmez katk\u0131larda bulunuyor. Xigou’daki \u00e7al\u0131\u015fma, \u00c7in’in, insanl\u0131k tarihinin en b\u00fcy\u00fck gizemlerinden baz\u0131lar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in art\u0131k vazge\u00e7ilmez bir bilimsel merkez haline geldi\u011finin g\u00fc\u00e7l\u00fc bir g\u00f6stergesi.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Xigou’da cevaplanan her soru, yeni sorular\u0131 da beraberinde getiriyor: Bu ileri teknolojiyi hangi insan t\u00fcr\u00fc (Denisoval\u0131lar, Homo longi, erken Homo sapiens) geli\u015ftirdi? Bu teknik bilgi nas\u0131l yay\u0131ld\u0131 veya nesilden nesile nas\u0131l aktar\u0131ld\u0131? \u00c7in’in di\u011fer b\u00f6lgelerinde benzer ke\u015fifler bizi ne bekliyor?<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00c7in’in zengin arkeolojik miras\u0131 ve bu miras\u0131 titizlikle ortaya \u00e7\u0131karan bilimsel \u00e7abalar, bu sorular\u0131n yan\u0131tlanmas\u0131 i\u00e7in en umut verici zemini sunuyor. Xigou, sadece ge\u00e7mi\u015fin de\u011fil, insanl\u0131k tarihine dair anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131n gelecekteki ke\u015fiflerle nas\u0131l daha da zenginle\u015fece\u011finin de bir habercisi.<\/p>\n
<\/strong> \u00c7in\u2019in Hubei ve Henan eyaletlerinin kesi\u015fti\u011fi bir baraj b\u00f6lgesinde yap\u0131lan arkeolojik kaz\u0131lar, Do\u011fu Asya\u2019da bilinen en eski sapl\u0131 ta\u015f aletleri g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kard\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":68675,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"googlesitekit_rrm_CAow07ekDA:productID":"","footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-68674","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68674","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=68674"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68674\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/68675"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=68674"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=68674"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=68674"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nEKONOM\u0130 GAZETES\u0130 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"