\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi bilimi ve politikas\u0131 konusunda uzmanla\u015fm\u0131\u015f Birle\u015fik Krall\u0131k merkezli Carbon Brief ile The Guardian gazetesinin, daha \u00f6nce raporlanmam\u0131\u015f Birle\u015fmi\u015f Milletler (BM) ba\u015fvurular\u0131n\u0131 ve Ekonomik \u0130\u015fbirli\u011fi ve Kalk\u0131nma \u00d6rg\u00fct\u00fc (OECD) verilerini analiz ederek, k\u00fcresel \u0131s\u0131nmayla m\u00fccadele i\u00e7in milyarlarca dolarl\u0131k kamu paras\u0131n\u0131n nas\u0131l kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koydu.<\/p>\n
BM \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Konferans\u0131 2025 (COP30) Brezilya'da devam ederken yay\u0131nlanan ara\u015ft\u0131rma, zengin kirleticilerden savunmas\u0131z \u00fclkelere sermaye aktaran ve bu \u00fclkelerin ekonomilerini temizlemelerine ve daha s\u0131cak bir d\u00fcnyaya uyum sa\u011flamalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olan, genel olarak i\u015fleyen bir sistem oldu\u011funu ortaya koydu.<\/p>\n
Ancak ara\u015ft\u0131rma, fonlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131n merkezi bir denetime tabi olmad\u0131\u011f\u0131 ve tamamen \u00fclkelerin takdirine b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, siyasi \u00e7\u0131karlar\u0131n etkisinde kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve her zaman en \u00e7ok ihtiya\u00e7 duyulan yerlere y\u00f6nlendirilmedi\u011fini de ortaya koydu.<\/p>\n
Resmi veriler iklim finansman\u0131n\u0131n t\u00fcm al\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 izlemek i\u00e7in yeterince kapsaml\u0131 olmasa da, Guardian'\u0131n analizi, 2021 ve 2022'deki fonlar\u0131n yakla\u015f\u0131k be\u015fte birinin, en az geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler olarak bilinen d\u00fcnyan\u0131n en yoksul 44 \u00fclkesine gitti\u011fini ortaya koydu. Bunun b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 hibe de\u011fil, kredi \u015feklindeydi.<\/p>\n
En az geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerden baz\u0131lar\u0131, iklim finansman\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7te ikisinden fazlas\u0131n\u0131 kredi \u015feklinde ald\u0131 ve bu kredilerin geri \u00f6deme ko\u015fullar\u0131, h\u00fck\u00fcmetleri daha da bor\u00e7 tuza\u011f\u0131na s\u00fcr\u00fckleyebilir. Banglade\u015f ve Angola'da kredilerin pay\u0131 y\u00fczde 95'e veya daha \u00fczerine \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n
D\u00fcnyan\u0131n geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerinin \u00e7o\u011fu, geli\u015fmekte olan \u00fclkelerdeki iklim eylemlerini desteklemek i\u00e7in ikili olarak ve kalk\u0131nma bankalar\u0131 gibi \u00e7ok tarafl\u0131 kurulu\u015flar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla finansman sa\u011fl\u0131yor. 2009 y\u0131l\u0131nda Kopenhag'da d\u00fczenlenen BM zirvesinde, zengin \u00fclkeler iklim bozulmas\u0131 konusunda daha b\u00fcy\u00fck sorumluluklar\u0131 ve \u00e7\u00f6z\u00fcmleri finanse etme kapasiteleri oldu\u011funu kabul ederek, 2020 y\u0131l\u0131na kadar y\u0131lda 100 milyar dolar (76 milyar sterlin) kaynak seferber etme s\u00f6z\u00fc verdiler.<\/p>\n
Ancak, Kopenhag hedefinin ge\u00e7 de olsa ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi 2021 ve 2022 y\u0131llar\u0131nda 20.000'den fazla k\u00fcresel projeyi kapsayan en son sunumlar\u0131n analizi, b\u00fcy\u00fck mebla\u011flar\u0131n petrol devletlerine ve d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck ikinci ekonomisi olan \u00c7in'e gitti\u011fini ortaya koydu.<\/p>\n
Fransa ve Kanada ile ayn\u0131 d\u00fczeyde ki\u015fi ba\u015f\u0131na GSY\u0130H'ye sahip bir fosil yak\u0131t ihracat\u00e7\u0131s\u0131 olan BAE, Japonya'dan iklim finansman\u0131 olarak kaydedilen 1 milyar dolardan fazla kredi ald\u0131. Projeler aras\u0131nda Abu Dabi'deki bir a\u00e7\u0131k deniz elektrik iletim projesi i\u00e7in 625 milyon dolar ve Dubai'deki bir at\u0131k yakma tesisi i\u00e7in 452 milyon dolar yer al\u0131yor.<\/p>\n
Devasa petrol sahalar\u0131 ve Aramco'nun \u00e7o\u011funluk hissedar\u0131 olmas\u0131 nedeniyle en b\u00fcy\u00fck 10 karbon sal\u0131c\u0131s\u0131 aras\u0131nda yer alan Suudi Arabistan, elektrik \u015firketine 250 milyon dolar ve g\u00fcne\u015f enerjisi santraline 78 milyon dolar olmak \u00fczere toplamda yakla\u015f\u0131k 328 milyon dolarl\u0131k Japon kredisi ald\u0131.<\/p>\n
Do\u011fal Kaynaklar\u0131 Koruma Konseyi'nde iklim finansman\u0131 savunucusu olan Joe Thwaites, iklim finansman\u0131n\u0131n genel ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak en yoksul ve en savunmas\u0131z topluluklara \u201cyeterli\u201d miktarda ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bor\u00e7 s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 \u00e7eken \u00fclkelerin daha fazla hibe ve imtiyazl\u0131 krediye ihtiya\u00e7 duydu\u011funu s\u00f6yledi ve ekledi:<\/p>\n
\u201cBu bir hay\u0131r i\u015fi de\u011fil. Bu, g\u00fcnl\u00fck olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bir\u00e7ok krizin temel nedenlerini ele alan stratejik bir yat\u0131r\u0131m: ya\u015fam maliyeti, tedarik zinciri kesintileri, do\u011fal afetler, zorla g\u00f6\u00e7 ve \u00e7at\u0131\u015fmalar.\u201d<\/p>\n
\u0130ncelenen iki y\u0131l boyunca, Haiti, Mali, Nijer, Sierra Leone, G\u00fcney Sudan ve Yemen gibi en az geli\u015fmi\u015f \u00fclkelere yakla\u015f\u0131k 33 milyar dolar taahh\u00fct edildi. \u00c7ok daha b\u00fcy\u00fck bir mebla\u011f \u2013 yakla\u015f\u0131k 98 milyar dolar \u2013 geli\u015fmekte olan \u00fclkelere gitti. Bu daha geni\u015f grup, Hindistan gibi d\u00fc\u015f\u00fck orta gelirli \u00fclkeleri ve \u00c7in gibi \u00fcst orta gelirli \u00fclkeleri de i\u00e7eriyor. 32 milyar dolarl\u0131k bir mebla\u011f ise s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lamad\u0131. Hindistan, raporlama d\u00f6neminde yakla\u015f\u0131k 14 milyar dolar ile en b\u00fcy\u00fck tek finansman al\u0131c\u0131s\u0131 olurken, \u00c7in \u00e7o\u011funlukla \u00e7ok tarafl\u0131 bankalardan 3 milyar dolar ald\u0131.<\/p>\n
Analiz, en az geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin yetersiz temsil edilmesinin, bu \u00fclkelerin daha k\u00fc\u00e7\u00fck n\u00fcfuslar\u0131n\u0131 yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor, ancak geli\u015fmekte olan \u00fclkeler grubunun yap\u0131s\u0131, iklim m\u00fczakerelerinde giderek artan bir gerilim kayna\u011f\u0131 haline geliyor.<\/p>\n
\u00d6rne\u011fin, \u00c7in ekonomisi, BM'nin 1990'larda onu geli\u015fmekte olan \u00fclke olarak s\u0131n\u0131fland\u0131rmas\u0131ndan bu yana b\u00fcy\u00fck bir patlama ya\u015fad\u0131 ve ki\u015fi ba\u015f\u0131na emisyonlar\u0131 Avrupa seviyelerini a\u015ft\u0131. \u00c7in'in yabanc\u0131 iklim projelerine \u00f6nemli bir finansman sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclse de, katk\u0131lar\u0131n\u0131n resmi olarak hesaplanmas\u0131na y\u00f6nelik \u00e7abalara direniyor. BM'nin kalk\u0131nma kategorileri, 1992'de olu\u015fturuldu\u011fundan bu yana de\u011fi\u015fmedi.<\/p>\n
Overseas Development Institute'un \u0130klim Direkt\u00f6r\u00fc Sarah Colenbrander, \u201cBu durum, son 30 y\u0131lda b\u00fcy\u00fck karbon ayak izine sahip zengin \u00fclkeler haline gelen \u0130srail, Kore, Katar, Singapur ve BAE gibi \u00fclkelerin uluslararas\u0131 sorumluluklar\u0131ndan ka\u00e7\u0131nmalar\u0131na olanak tan\u0131yor. Bu t\u00fcr \u00fclkelerin Togo, Tonga ve Tanzanya gibi \u00fclkelerle ayn\u0131 kategoride kalmas\u0131 abs\u00fcrt\u201d dedi.<\/p>\n
D\u00fcnyan\u0131n en yoksul \u00fclkelerinden baz\u0131lar\u0131, \u00e7o\u011funun \u015fartlar\u0131 ve faiz \u00f6demelerini kar\u015f\u0131layamayaca\u011f\u0131na ili\u015fkin uyar\u0131lar olmas\u0131na ra\u011fmen, iklim finansman\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7te ikisinden fazlas\u0131n\u0131 kredi olarak al\u0131yor.<\/p>\n
Uluslararas\u0131 \u00c7evre ve Kalk\u0131nma Enstit\u00fcs\u00fc'n\u00fcn iklim finansman\u0131 direkt\u00f6r\u00fc Ritu Bharadwaj, \u201c\u0130klim finansman\u0131n\u0131n gizli hikayesi taahh\u00fctlerin hacminde de\u011fil, bi\u00e7imlerinde yat\u0131yor. \u0130klim finansman\u0131, yoksul \u00fclkelerin mali y\u00fck\u00fcn\u00fc art\u0131r\u0131yor. Ba\u011f\u0131\u015flanan para imtiyazl\u0131 bir kredi olsa bile, bu krediler de al\u0131c\u0131dan \u00e7ok kredi verenin yarar\u0131na olabilecek ko\u015fullar i\u00e7eriyor\u201d dedi.<\/p>\n
D\u00fcnya Bankas\u0131 verilerine g\u00f6re, ayn\u0131 d\u00f6nemde en az geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler toplamda yakla\u015f\u0131k 91,3 milyar dolarl\u0131k d\u0131\u015f bor\u00e7 geri \u00f6demesi yapt\u0131. Bu rakam, iklim finansman\u0131 b\u00fct\u00e7elerinin \u00fc\u00e7 kat\u0131d\u0131r. Son on y\u0131lda, en yoksul \u00fclkelerin d\u0131\u015f bor\u00e7 geri \u00f6demeleri \u00fc\u00e7 kat\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131 ve 2012'de 14,3 milyar dolardan 2022'de 46,5 milyar dolara ula\u015ft\u0131.<\/p>\n
Afet Koruma Merkezi'nde finans uzman\u0131 olan Shakira Mustapha, \u201cGeleneksel d\u00fc\u015f\u00fcnceye g\u00f6re, b\u00fcy\u00fcmeyi art\u0131racak harcamalar\u0131 finanse etmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131yorsa, daha fazla bor\u00e7 almak k\u00f6t\u00fc bir \u015fey de\u011fildir. Benim endi\u015fem, \u00fclkelerin eski bor\u00e7lar\u0131n\u0131 geri \u00f6demek i\u00e7in yeni bor\u00e7 al\u0131p almad\u0131klar\u0131 ve bu sorunu sadece erteliyor olup olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r\u201d dedi.
\n\u00a0<\/p>\n
<\/strong> \u0130stanbul, 15 Kas\u0131m (Hibya) – D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck ekonomilerinden \u00c7in ile Suudi Arabistan ve Birle\u015fik Arap Emirlikleri (BAE) gibi zengin petrol devletlerinin de, iklim finansman\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck mebla\u011flar alan \u00fclkeler aras\u0131nda bulunuyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6286,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"googlesitekit_rrm_CAow07ekDA:productID":"","footnotes":""},"categories":[12,4],"tags":[],"class_list":["post-6285","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-spor","category-dunya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6285","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6285"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6285\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6286"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6285"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6285"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6285"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nSANAY\u0130 HABER AJANSI <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"