{"id":50664,"date":"2026-02-21T09:15:02","date_gmt":"2026-02-21T06:15:02","guid":{"rendered":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/2026\/02\/21\/dev-kaplumbagalar-nasa-rehberliginde-galapagosta-vahsi-dogaya-donuyor"},"modified":"2026-02-21T09:15:02","modified_gmt":"2026-02-21T06:15:02","slug":"dev-kaplumbagalar-nasa-rehberliginde-galapagosta-vahsi-dogaya-donuyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/2026\/02\/21\/dev-kaplumbagalar-nasa-rehberliginde-galapagosta-vahsi-dogaya-donuyor\/","title":{"rendered":"Dev kaplumba\u011falar NASA rehberli\u011finde Galapagos&#8217;ta vah\u015fi do\u011faya d\u00f6n\u00fcyor"},"content":{"rendered":"<p>Bilim insanlar\u0131, Gal\u00e1pagos Ulusal Park\u0131 M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve Gal\u00e1pagos Koruma Derne\u011fi&#039;nin i\u015fbirli\u011fiyle ger\u00e7ekle\u015ftirilen bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131, kaplumba\u011fa pop\u00fclasyonlar\u0131n\u0131n D\u00fcnya&#039;n\u0131n ekolojik a\u00e7\u0131dan en farkl\u0131 tak\u0131madalar\u0131ndan birine geri kazand\u0131r\u0131lmas\u0131nda &#8220;\u00f6nemli bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131&#8221; olarak tan\u0131ml\u0131yor.<\/p>\n<p>NASA&#039;dan yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamaya g\u00f6re, Floreana Adas\u0131&#039;nda kaplumba\u011falar, balina avc\u0131lar\u0131n\u0131n yo\u011fun avlanmas\u0131 ve kaplumba\u011fa yumurtalar\u0131n\u0131 ve yavrular\u0131n\u0131 yiyen domuzlar ve s\u0131\u00e7anlar gibi yeni avc\u0131lar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla 1800&#039;lerin ortalar\u0131nda ortadan kayboldu. Kaplumba\u011falar olmadan ada de\u011fi\u015fmeye ba\u015flad\u0131. Gal\u00e1pagos&#039;ta dev kaplumba\u011falar, bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fc otlayarak, yo\u011fun bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fcn i\u00e7inden yollar a\u00e7arak ve adalar aras\u0131nda tohumlar\u0131 ta\u015f\u0131yarak tarihsel olarak manzaran\u0131n \u015fekillenmesine yard\u0131mc\u0131 oldu.<\/p>\n<p>Washington&#039;daki NASA Genel Merkezi&#039;nde NASA Earth Action&#039;\u0131n Biyolojik \u00c7e\u015fitlilik ve Ekolojik Tahmin program\u0131n\u0131n y\u00f6neticisi Keith Gaddis, konuyla ilgili a\u00e7\u0131klamas\u0131nda \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n<p>\u201cBu, NASA&#039;n\u0131n D\u00fcnya g\u00f6zlemlerinin fark yaratt\u0131\u011f\u0131 t\u00fcrden bir proje. Ortaklar\u0131m\u0131za pratik bir soruyu yan\u0131tlamalar\u0131nda yard\u0131mc\u0131 oluyoruz: Bu hayvanlar sadece bug\u00fcn de\u011fil, on y\u0131llar sonra da hayatta kalma \u015fans\u0131n\u0131n en y\u00fcksek oldu\u011fu yer neresi olacak?\u201d<\/p>\n<p>Gal\u00e1pagos Ulusal Park\u0131 M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve koruma ortaklar\u0131, 20 \u015eubat&#039;ta, Floreana&#039;daki iki b\u00f6lgede 158 dev kaplumba\u011fa serbest b\u0131rakt\u0131. Gal\u00e1pagos Koruma Derne\u011fi&#039;nin Bilim ve Koruma Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 ve projenin e\u015f ba\u015f ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 James Gibbs, \u201cBu kaplumba\u011falar\u0131n adaya geri d\u00f6nmesi \u00e7ok \u00f6nemli bir olay. Charles Darwin, onlar\u0131 orada g\u00f6ren son ki\u015filerden biriydi\u201d dedi.<\/p>\n<p>Bilim insanlar\u0131 2000 y\u0131l\u0131nda beklenmedik bir ke\u015fif yapt\u0131. Gibbs ve di\u011fer ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, Gal\u00e1pagos&#039;un en y\u00fcksek zirvesi olan Isabela Adas\u0131&#039;n\u0131n kuzeyindeki Wolf Volkan\u0131&#039;nda, bilinen di\u011fer kaplumba\u011falara benzemeyen s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 kaplumba\u011falar buldu.<\/p>\n<p>Yakla\u015f\u0131k on y\u0131l sonra, adadaki ma\u011faralarda ve m\u00fcze koleksiyonlar\u0131nda bulunan soyu t\u00fckenmi\u015f Floreana kaplumba\u011falar\u0131n\u0131n kemiklerinden \u00e7\u0131kar\u0131lan DNA, bu kaplumba\u011falar\u0131n Floreana soyundan geldi\u011fini do\u011frulad\u0131 ve o zamandan beri adaya geri d\u00f6nmesi beklenen y\u00fczlerce yavru \u00fcreten bir \u00fcreme program\u0131 ba\u015flat\u0131ld\u0131. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, balina avc\u0131lar\u0131n\u0131n muhtemelen bir as\u0131rdan fazla bir s\u00fcre \u00f6nce kaplumba\u011falar\u0131 adalar aras\u0131nda ta\u015f\u0131yarak bu duruma yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n<p>Gal\u00e1pagos Ulusal Park\u0131 M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, son 60 y\u0131lda Gal\u00e1pagos&#039;ta 10 binden fazla kaplumba\u011fa yeti\u015ftirip serbest b\u0131rakt\u0131; bu, \u015fimdiye kadar ger\u00e7ekle\u015ftirilen en b\u00fcy\u00fck yeniden vah\u015file\u015ftirme \u00e7abalar\u0131ndan biridir. Ancak her ada farkl\u0131 bir bulmaca sunar.<\/p>\n<p>Gal\u00e1pagos&#039;taki baz\u0131 tepeler ve k\u00fc\u00e7\u00fck da\u011flar bulutlar\u0131 engelliyor ve her daim ye\u015fil bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcyle serin ve nemli kal\u0131yor. Di\u011ferleri ise o kadar kuru ki, ya\u011fmurdan sonra ye\u015fil bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc sadece k\u0131sa bir s\u00fcre g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Bu b\u00f6lgeler ayn\u0131 adada bulundu\u011funda, kaplumba\u011falar aralar\u0131nda hareket ediyor ve baz\u0131 hayvanlar her y\u0131l mevsimsel beslenme ve yuvalama alanlar\u0131 aras\u0131nda kilometrelerce yol kat ediyor.<\/p>\n<p>Gibbs, \u201cKaplumba\u011falar i\u00e7in bu zor bir durum, \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar esaretten bu ortama getiriliyorlar. Yiyeceklerin nerede oldu\u011funu bilmiyorlar. Suyun nerede oldu\u011funu bilmiyorlar. Nerede yuva yapacaklar\u0131n\u0131 bilmiyorlar. Onlar\u0131 ko\u015fullar\u0131n zaten uygun oldu\u011fu bir yere yerle\u015ftirebilirseniz, onlara \u00e7ok daha iyi bir \u015fans vermi\u015f olursunuz.\u201d dedi.<br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p> <strong><\/strong><br \/>\nEKONOM\u0130 GAZETES\u0130 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130stanbul, 21 \u015eubat (Hibya) &#8211; Dev kaplumba\u011falar, bilim insanlar\u0131n\u0131n hayvanlar\u0131n yiyecek, su ve yuva yapabilecekleri habitatlar\u0131 bulmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olan NASA uydu verileri rehberli\u011finde, 150 y\u0131ldan fazla bir s\u00fcredir ilk kez, Gal\u00e1pagos&#8217;taki Floreana Adas\u0131&#8217;nda vah\u015fi do\u011faya geri d\u00f6n\u00fcyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":50665,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"googlesitekit_rrm_CAow07ekDA:productID":"","footnotes":""},"categories":[12,4,13],"tags":[],"class_list":["post-50664","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-spor","category-dunya","category-teknoloji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50664","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=50664"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50664\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/50665"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=50664"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=50664"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=50664"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}