{"id":47604,"date":"2026-02-15T11:45:05","date_gmt":"2026-02-15T08:45:05","guid":{"rendered":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/2026\/02\/15\/hazar-denizi-su-seviyesinin-dusmesi-ve-biyocesitlilik-kaybiyla-karsi-karsiya"},"modified":"2026-02-15T11:45:05","modified_gmt":"2026-02-15T08:45:05","slug":"hazar-denizi-su-seviyesinin-dusmesi-ve-biyocesitlilik-kaybiyla-karsi-karsiya","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/2026\/02\/15\/hazar-denizi-su-seviyesinin-dusmesi-ve-biyocesitlilik-kaybiyla-karsi-karsiya\/","title":{"rendered":"Hazar Denizi, su seviyesinin d\u00fc\u015fmesi ve biyo\u00e7e\u015fitlilik kayb\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya"},"content":{"rendered":"<p>Azerbaycan, b\u00f6lgedeki b\u00fcy\u00fck altyap\u0131 projelerini d\u00fczenleyen yeni uluslararas\u0131 kurallar\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesiyle birlikte, Cenevre&#039;deki Birle\u015fmi\u015f Milletler&#039;de bu artan \u00e7evresel risklere dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n<p>BM g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri s\u0131ras\u0131nda, Haydar Aliyev Vakf\u0131 Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Leyla Aliyeva, \u00fcst d\u00fczey yetkililer ve \u00e7evre uzmanlar\u0131yla birlikte d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck kapal\u0131 su k\u00fctlesini etkileyen y\u00f6netim zorluklar\u0131na dikkat \u00e7ekti. Delegeler, uzun vadeli izlemenin, geli\u015fmi\u015f bilimsel verilerin ve Hazar k\u0131y\u0131 devletleri ile uluslararas\u0131 ortaklar aras\u0131nda daha yak\u0131n koordinasyonun \u00f6nemini vurgulad\u0131.<\/p>\n<p>Yasal olarak ba\u011flay\u0131c\u0131 olan Tahran S\u00f6zle\u015fmesi kapsam\u0131nda, b\u00fcy\u00fck altyap\u0131 projelerinin, ba\u015fka bir Hazar devleti taraf\u0131ndan talep edildi\u011finde potansiyel s\u0131n\u0131r \u00f6tesi \u00e7evresel etkilerini de\u011ferlendirmesini gerektiriyor.<\/p>\n<p>Projeler aras\u0131nda petrol ve do\u011falgaz tesisleri, boru hatlar\u0131, enerji santralleri, barajlar, ula\u015f\u0131m koridorlar\u0131 ve b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli su transferleri yer al\u0131yor. De\u011ferlendirmelerin kamuya a\u00e7\u0131k olmas\u0131 ve in\u015faata ba\u015flamadan \u00f6nce ilgili devletlerden onay al\u0131nmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n<p>UNEP Avrupa B\u00f6lge Ofisi Direkt\u00f6r\u00fc Arnold Kreilhuber, Euronews&#039;e verdi\u011fi deme\u00e7te, &#8220;Hazar Denizi, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, biyo\u00e7e\u015fitlilik kayb\u0131 ve kirlilikten olu\u015fan \u00fc\u00e7l\u00fc gezegen krizi nedeniyle artan bir bask\u0131 alt\u0131nda kal\u0131yor.<\/p>\n<p>&#8220;B\u00f6lgesel i\u015fbirli\u011fi hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Tahran S\u00f6zle\u015fmesi ve denizin gerilemesiyle m\u00fccadele i\u00e7in bir eylem plan\u0131 olu\u015fturma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, bu e\u015fsiz su k\u00fctlesini ve ona ba\u011f\u0131ml\u0131 topluluklar\u0131 ve t\u00fcrleri korumam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in \u00e7abalar\u0131 birle\u015ftirebilir.&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Resmi ad\u0131 Hazar Denizi Deniz \u00c7evresinin Korunmas\u0131 \u00c7er\u00e7eve S\u00f6zle\u015fmesi olan Tahran S\u00f6zle\u015fmesi, b\u00f6lgesel i\u015fbirli\u011fi i\u00e7in y\u00f6netim \u00e7er\u00e7evesini sa\u011flamakta. Azerbaycan, \u0130ran, Kazakistan, Rusya ve T\u00fcrkmenistan olmak \u00fczere be\u015f Hazar k\u0131y\u0131 devleti taraf\u0131ndan imzalanan s\u00f6zle\u015fme, deniz \u00e7evresini korumay\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nmay\u0131 te\u015fvik etmeyi ama\u00e7lamakta.<\/p>\n<p>S\u00f6zle\u015fmenin Sekreterli\u011fi \u015fu anda ge\u00e7ici olarak BM \u00c7evre Program\u0131 (UNEP) taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclmekte. Kabul\u00fcnden bu yana S\u00f6zle\u015fme, petrol s\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131 m\u00fcdahalesi, karasal kirlilik ve biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fin korunmas\u0131 konular\u0131nda \u00f6nlemlere rehberlik etmi\u015ftir. Uzun vadeli s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik \u00e7abalar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in \u00e7evresel izleme ve bilgi al\u0131\u015fveri\u015fi \u00fczerine be\u015finci bir protokol m\u00fczakere a\u015famas\u0131nda.<\/p>\n<p>Protokol, h\u0131zl\u0131 ekonomik geni\u015fleme d\u00f6neminde Hazar b\u00f6lgesini uluslararas\u0131 \u00e7evre standartlar\u0131na yakla\u015ft\u0131rmakta. Deniz, Avrupa-Asya enerji ve ula\u015f\u0131m koridorlar\u0131 \u00fczerinde yer almakta olup, \u00e7evresel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgenin \u00f6tesinde de hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131makta. Hem ekosistemleri hem de ekonomik ba\u011flant\u0131y\u0131 baltalayacak habitat kayb\u0131, kirlilik ve su seviyesi dalgalanmalar\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir denetime ihtiya\u00e7 duyuluyor.<\/p>\n<p> <strong><\/strong><br \/>\nEKONOM\u0130 GAZETES\u0130 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Stockholm, 15 \u015eubat (Hibya) &#8211; Euronews&#8217;\u0131n haberine g\u00f6re, Hazar Denizi, su seviyesinin d\u00fc\u015fmesi ve biyo\u00e7e\u015fitlilik kayb\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":47605,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"googlesitekit_rrm_CAow07ekDA:productID":"","footnotes":""},"categories":[12,4],"tags":[],"class_list":["post-47604","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-spor","category-dunya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47604","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=47604"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47604\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/47605"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=47604"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=47604"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=47604"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}