{"id":27106,"date":"2025-12-30T13:00:07","date_gmt":"2025-12-30T10:00:07","guid":{"rendered":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/2025\/12\/30\/msin-iki-yeni-alt-tipinin-kesfi-ile-tedavide-devrim-yaratmasi-bekleniyor"},"modified":"2025-12-30T13:00:07","modified_gmt":"2025-12-30T10:00:07","slug":"msin-iki-yeni-alt-tipinin-kesfi-ile-tedavide-devrim-yaratmasi-bekleniyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/2025\/12\/30\/msin-iki-yeni-alt-tipinin-kesfi-ile-tedavide-devrim-yaratmasi-bekleniyor\/","title":{"rendered":"MS&#8217;in iki yeni alt tipinin ke\u015ffi ile tedavide devrim yaratmas\u0131 bekleniyor"},"content":{"rendered":"<p>D\u00fcnya genelinde milyonlarca insan bu hastal\u0131\u011fa sahip; ancak tedaviler \u00e7o\u011funlukla semptomlara g\u00f6re se\u00e7iliyor ve hastan\u0131n altta yatan biyolojisini hedef almad\u0131klar\u0131 i\u00e7in etkili olmayabiliyor.<\/p>\n<p>\u015eimdi, bilim insanlar\u0131 yapay zeka, basit bir kan testi ve MRI taramalar\u0131 kullanarak MS&#039;in iki yeni biyolojik t\u00fcr\u00fcn\u00fc tespit etti. Uzmanlar, bu &#8220;heyecan verici&#8221; bulu\u015fun hastal\u0131\u011f\u0131n d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki tedavisinde devrim yaratabilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>University College London (UCL) ve Queen Square Analytics liderli\u011finde 600 hastan\u0131n kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmada, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar serum n\u00f6rofilament hafif zinciri (sNfL) ad\u0131 verilen \u00f6zel bir proteinin kan seviyelerine bakt\u0131lar. Bu protein, sinir h\u00fccresi hasar\u0131n\u0131n seviyelerini g\u00f6stermeye ve hastal\u0131\u011f\u0131n ne kadar aktif oldu\u011funu belirtmeye yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n<p>sNfL sonu\u00e7lar\u0131 ve hastalar\u0131n beyin taramalar\u0131, SuStaIn ad\u0131 verilen bir makine \u00f6\u011frenme modeli taraf\u0131ndan yorumland\u0131. T\u0131p dergisi Brain&#039;de yay\u0131nlanan sonu\u00e7lar, MS&#039;in iki farkl\u0131 t\u00fcr\u00fcn\u00fc ortaya \u00e7\u0131kard\u0131: erken sNfL ve ge\u00e7 sNfL.<\/p>\n<p>\u0130lk alt t\u00fcrde, hastalar\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131n erken d\u00f6nemlerinde y\u00fcksek sNfL seviyeleri vard\u0131 ve korpus kallosum ad\u0131 verilen beyin b\u00f6lgesinde g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hasar meydana geldi. Ayr\u0131ca beyin lezyonlar\u0131 da h\u0131zla geli\u015fti. Bilim insanlar\u0131, bu t\u00fcr\u00fcn daha agresif ve aktif g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>\u0130kinci alt t\u00fcrde ise, hastalar sNfL seviyeleri y\u00fckselmeden \u00f6nce limbik korteks ve derin gri madde gibi b\u00f6lgelerde beyin k\u00fc\u00e7\u00fclmesi g\u00f6sterdi. Bu t\u00fcr daha yava\u015f ilerliyor ve belirgin hasar daha sonra ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, bu at\u0131l\u0131m\u0131n doktorlar\u0131n hangi hastalar\u0131n farkl\u0131 komplikasyon riskinin daha y\u00fcksek oldu\u011funu daha kesin olarak anlamalar\u0131n\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 ve daha ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f bak\u0131m\u0131n yolunu a\u00e7aca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n ba\u015f yazar\u0131, UCL&#039;den Dr. Arman Eshaghi \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: \u201cMS tek bir hastal\u0131k de\u011fildir ve mevcut alt tipler, tedavi i\u00e7in bilmemiz gereken altta yatan doku de\u011fi\u015fikliklerini tan\u0131mlamakta yetersiz kalmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cY\u00fcksek oranda eri\u015filebilir bir kan belirteciyle birle\u015ftirilmi\u015f bir yapay zeka modeli ve MRI kullanarak, MS&#039;in iki net biyolojik modelini ilk kez g\u00f6sterebildik. Bu, klinisyenlerin bir ki\u015finin hastal\u0131k yolunda nerede oldu\u011funu ve kimin daha yak\u0131ndan izlenmesi veya daha erken, hedefli tedaviye ihtiya\u00e7 duyabilece\u011fini anlamalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.\u201d<\/p>\n<p>Eshaghi, gelecekte, yapay zeka arac\u0131 bir hastan\u0131n erken sNfL MS&#039;e sahip oldu\u011funu \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcnde, daha y\u00fcksek etkili tedaviler i\u00e7in uygun hale gelebileceklerini ve daha yak\u0131ndan izlenebileceklerini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, ge\u00e7 sNfL&#039;ye sahip olanlara, beyin h\u00fccrelerini veya n\u00f6ronlar\u0131 korumak i\u00e7in ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f tedaviler gibi farkl\u0131 tedavi t\u00fcrleri sunulabilir. \u201cBu nedenle yenilikler iki y\u00f6nl\u00fc olacakt\u0131r: y\u00fczy\u0131llard\u0131r de\u011fi\u015fmeyen klinik ve n\u00f6rolojik muayeneleri yapay zeka algoritmalar\u0131 yard\u0131m\u0131yla d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek ve hastal\u0131k profiline dayal\u0131 ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f tedaviler sa\u011flamak.\u201d<\/p>\n<p>MS Derne\u011fi&#039;nde k\u0131demli ara\u015ft\u0131rma ileti\u015fim y\u00f6neticisi olan Caitlin Astbury \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: \u201cBu, MS hakk\u0131ndaki anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131zda heyecan verici bir geli\u015fme.<\/p>\n<p>Bu \u00e7al\u0131\u015fma, tekrarlayan ve ikincil ilerleyici MS&#039;li ki\u015filerden al\u0131nan MR ve biyobelirte\u00e7 verilerini incelemek i\u00e7in makine \u00f6\u011frenimini kulland\u0131. Bu verileri birle\u015ftirerek, MS&#039;in iki yeni biyolojik alt tipini belirleyebildiler.<\/p>\n<p>Son y\u0131llarda, hastal\u0131\u011f\u0131n biyolojisi hakk\u0131nda daha iyi bir anlay\u0131\u015f geli\u015ftirdik. Ancak \u015fu anda tan\u0131mlar, bir ki\u015finin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 klinik semptomlara dayanmaktad\u0131r. MS karma\u015f\u0131kt\u0131r ve bu kategoriler genellikle v\u00fccutta neler olup bitti\u011fini do\u011fru bir \u015fekilde yans\u0131tmaz, bu da etkili bir \u015fekilde tedavi edilmesini zorla\u015ft\u0131rabilir.\u201d<\/p>\n<p>Astbury, tekrarlayan MS&#039;li ki\u015filer i\u00e7in yakla\u015f\u0131k 20 tedavi se\u00e7ene\u011fi oldu\u011funu ve ilerleyici MS i\u00e7in de baz\u0131 se\u00e7eneklerin ortaya \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak bir\u00e7ok ki\u015fi i\u00e7in hi\u00e7bir se\u00e7ene\u011fin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. \u201cHastal\u0131k hakk\u0131nda ne kadar \u00e7ok \u015fey \u00f6\u011frenirsek, hastal\u0131\u011f\u0131n ilerlemesini durdurabilecek tedaviler bulma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z o kadar artar.\u201d<\/p>\n<p>\u201cBu ara\u015ft\u0131rma, MS&#039;in mevcut tan\u0131mlay\u0131c\u0131lar\u0131ndan (\u00f6rne\u011fin &#039;n\u00fcks eden&#039; ve &#039;ilerleyici&#039;) uzakla\u015farak, hastal\u0131\u011f\u0131n alt\u0131nda yatan biyolojiyi yans\u0131tan terimlere do\u011fru bir ge\u00e7i\u015fi destekleyen artan kan\u0131tlara katk\u0131da bulunuyor. Bu, ilerleme riski y\u00fcksek olan ki\u015filerin belirlenmesine ve ki\u015filere daha ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f tedavi sunulmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilir.\u201d<\/p>\n<p> <strong><\/strong><br \/>\nEKONOM\u0130 GAZETES\u0130 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Stockholm, 30 Aral\u0131k (Hibya) &#8211; Bilim insanlar\u0131, yapay zeka yard\u0131m\u0131yla multipl sklerozun iki yeni alt tipini ke\u015ffederek, ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f tedavilerin ve hastalar i\u00e7in daha iyi sonu\u00e7lar\u0131n yolunu a\u00e7t\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":27107,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"googlesitekit_rrm_CAow07ekDA:productID":"","footnotes":""},"categories":[4,13],"tags":[],"class_list":["post-27106","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya","category-teknoloji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27106","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27106"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27106\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/27107"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27106"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27106"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27106"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}