{"id":172179,"date":"2026-10-23T17:15:02","date_gmt":"2026-10-23T14:15:02","guid":{"rendered":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/2026\/10\/23\/pakistan-mekke-savunma-anlasmasinda-gizli-hukumler-bulunmuyor"},"modified":"2026-10-23T17:15:02","modified_gmt":"2026-10-23T14:15:02","slug":"pakistan-mekke-savunma-anlasmasinda-gizli-hukumler-bulunmuyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/2026\/10\/23\/pakistan-mekke-savunma-anlasmasinda-gizli-hukumler-bulunmuyor\/","title":{"rendered":"Pakistan: Mekke Savunma Anla\u015fmas\u0131&#8217;nda gizli h\u00fck\u00fcmler bulunmuyor"},"content":{"rendered":"<p>Pakistan D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 S\u00f6zc\u00fcs\u00fc, 23 Ekim 2026&#8217;da d\u00fczenlenen haftal\u0131k bas\u0131n toplant\u0131s\u0131nda \u00fclkesinin b\u00f6lgesel g\u00fcvenlik, savunma i\u015f birli\u011fi ve diplomatik ili\u015fkilerine ili\u015fkin de\u011ferlendirmeler yapt\u0131.<\/p>\n<p>Mekke Ortak Savunma Anla\u015fmas\u0131&#8217;na ili\u015fkin sorular\u0131 yan\u0131tlayan s\u00f6zc\u00fc, anla\u015fman\u0131n Pakistan, Suudi Arabistan ve T\u00fcrkiye&#8217;nin kolektif savunma, cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k ve b\u00f6lgesel istikrar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirme taahh\u00fcd\u00fcn\u00fc yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. T\u00fcrkiye Parlamentosuna sunulan 16 maddelik metni onaylad\u0131klar\u0131n\u0131 ifade eden s\u00f6zc\u00fc, anla\u015fmada gizli h\u00fck\u00fcm bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydetti.<\/p>\n<p>Anla\u015fman\u0131n belirli bir \u00fclkeyi hedef almad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan s\u00f6zc\u00fc, d\u0131\u015f kaynakl\u0131 silahl\u0131 sald\u0131r\u0131 durumunda ortak yard\u0131m i\u00e7in \u00e7er\u00e7eve olu\u015fturuldu\u011funu bildirdi. Sa\u011flanacak deste\u011fin niteli\u011fi ve kapsam\u0131n\u0131n, ko\u015fullar\u0131n ortak de\u011ferlendirilmesinin ard\u0131ndan \u00fc\u00e7 \u00fclke taraf\u0131ndan belirlenece\u011fini aktard\u0131. Anla\u015fman\u0131n Birle\u015fmi\u015f Milletler \u015eart\u0131&#8217;n\u0131n 51&#8217;inci maddesiyle uyumlu ve savunma ama\u00e7l\u0131 oldu\u011funu ifade etti.<\/p>\n<p>S\u00f6zc\u00fc, anla\u015fman\u0131n uygulanmas\u0131 ve onay s\u00fcre\u00e7lerine ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin \u00fc\u00e7 \u00fclke aras\u0131nda s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, Pakistan ve Suudi Arabistan&#8217;\u0131n onay s\u00fcre\u00e7lerini tamamlad\u0131\u011f\u0131n\u0131, T\u00fcrkiye&#8217;nin ise kendi hukuki prosed\u00fcrlerini y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirtti.<\/p>\n<p>Pakistan&#8217;\u0131n Afganistan ile ili\u015fkilerine de de\u011finen s\u00f6zc\u00fc, \u00fclkesinin anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n diplomatik yollarla \u00e7\u00f6z\u00fclmesini destekledi\u011fini ve 2021&#8217;den ge\u00e7en y\u0131l\u0131n ekim ay\u0131na kadar Afganistan&#8217;daki Taliban y\u00f6netimiyle g\u00f6r\u00fc\u015fmeler y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi. Moskova Format\u0131&#8217;n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Katar, T\u00fcrkiye, Suudi Arabistan ve \u00c7in&#8217;de ger\u00e7ekle\u015ftirilen giri\u015fimlerin de uzla\u015fma sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydetti.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fc\u015fmelerin Taliban y\u00f6netiminin tutumu nedeniyle sonu\u00e7 vermedi\u011fini savunan s\u00f6zc\u00fc, Pakistan&#8217;da ter\u00f6r sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ge\u00e7en y\u0131l bu sald\u0131r\u0131larda 1.300&#8217;den fazla ki\u015finin hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fini bildirdi. Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130zleme Ekibi ve ABD&#8217;nin Afganistan&#8217;\u0131n Yeniden \u0130n\u015fas\u0131 \u00d6zel Ba\u015fm\u00fcfetti\u015fli\u011fi (SIGAR) raporlar\u0131nda Afganistan&#8217;da 20&#8217;den fazla ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn bulundu\u011funa ili\u015fkin tespitlere i\u015faret etti.<\/p>\n<p>Pakistan&#8217;\u0131n diyalo\u011fa a\u00e7\u0131k oldu\u011funu yineleyen s\u00f6zc\u00fc, bunun i\u00e7in Afganistan&#8217;\u0131n kendi topraklar\u0131ndan kaynaklanan tehditleri kontrol alt\u0131na alacak g\u00fcvenilir bir mekanizma kurmas\u0131 gerekti\u011fini ifade etti.<\/p>\n<p>Pakistan ile \u0130ran aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131r ge\u00e7i\u015flerinde ya\u015fanan aksakl\u0131klara ili\u015fkin sorular \u00fczerine s\u00f6zc\u00fc, sahadaki mevcut duruma do\u011frudan ili\u015fkin bilgi sahibi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k ziyaret\u00e7ilerin ve dini ziyaret amac\u0131yla seyahat edenlerin s\u0131n\u0131r\u0131n iki taraf\u0131na ge\u00e7i\u015flerinin s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Pakistan&#8217;\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki yapt\u0131r\u0131m rejimlerine uluslararas\u0131 ve ulusal hukuk \u00e7er\u00e7evesinde uyaca\u011f\u0131n\u0131 kaydeden s\u00f6zc\u00fc, ABD ile diplomatik, ekonomik ve g\u00fcvenlik ili\u015fkilerini geli\u015ftirmeye \u00f6nem verdiklerini ifade etti. Pakistan&#8217;\u0131n hem Washington hem de Tahran ile ileti\u015fim halinde oldu\u011funu belirterek iki taraf\u0131 itidale, diyalo\u011fa ve diplomasiye \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 bildirdi. S\u00f6zc\u00fc, \u0130slamabad Mutabakat\u0131&#8217;ndaki h\u00fck\u00fcmlerin uygulanmas\u0131n\u0131n b\u00f6lgedeki gerilimin azalt\u0131lmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flayabilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>S\u00f6zc\u00fc, Hindistan D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0130slam \u0130\u015fbirli\u011fi Te\u015fkilat\u0131 (\u0130\u0130T) D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanlar\u0131 Konseyinin Ba\u011fdat&#8217;ta d\u00fczenlenen 52&#8217;nci oturumunda kabul edilen Cammu Ke\u015fmir kararlar\u0131na y\u00f6nelik ele\u015ftirilerini reddetti.<\/p>\n<p>Pakistan&#8217;\u0131n s\u00f6z konusu kararlar\u0131 destekledi\u011fini belirten s\u00f6zc\u00fc, kararlar\u0131n Cammu Ke\u015fmir halk\u0131n\u0131n kendi gelece\u011fini belirleme hakk\u0131na ili\u015fkin Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u00fcvenlik Konseyi kararlar\u0131na dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 savundu. Hindistan&#8217;a uluslararas\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirme ve anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in gerekli ko\u015fullar\u0131 olu\u015fturma \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n<p>Yeni Delhi&#8217;deki tarihi Race Course Camii hakk\u0131nda tahliye bildirimi \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin haberlerden de endi\u015fe duyduklar\u0131n\u0131 belirten s\u00f6zc\u00fc, Hindistan&#8217;daki M\u00fcsl\u00fcmanlara ait ibadethanelerin ve vak\u0131f m\u00fclklerinin hedef al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrd\u00fc. Uluslararas\u0131 topluma, dini mekanlar\u0131n ve az\u0131nl\u0131k haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in Hindistan&#8217;a \u00e7a\u011fr\u0131da bulunma iste\u011fini iletti.<\/p>\n<p>Hindistan ile yeni bir \u00e7at\u0131\u015fma ihtimaline ili\u015fkin soruya yan\u0131t veren s\u00f6zc\u00fc, Pakistan&#8217;\u0131n sorunlar\u0131n uluslararas\u0131 hukuk do\u011frultusunda bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l yollarla \u00e7\u00f6z\u00fclmesini istedi\u011fini s\u00f6yledi. Bununla birlikte, yeni bir \u00e7at\u0131\u015fma ihtimalinin tamamen d\u0131\u015flanamayaca\u011f\u0131n\u0131 belirterek Pakistan&#8217;\u0131n egemenli\u011fini ve toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc korumaya haz\u0131r oldu\u011funu ifade etti.<\/p>\n<p>S\u00f6zc\u00fc, Maldivler Cumhurba\u015fkan\u0131 Mohamed Muizzu&#8217;nun 20-22 Ekim tarihlerinde Pakistan&#8217;a ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi devlet ziyaretinin ikili ili\u015fkilerin geli\u015ftirilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Ziyaret s\u0131ras\u0131nda ticaret, yat\u0131r\u0131m, sa\u011fl\u0131k, e\u011fitim, turizm, tar\u0131m, savunma, deniz g\u00fcvenli\u011fi ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi gibi alanlarda i\u015f birli\u011finin ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131, 20 anla\u015fma ve mutabakat zapt\u0131n\u0131n imzaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi.<\/p>\n<p>Ziyaretin, Maldivler&#8217;den bir cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n Pakistan&#8217;a 11 y\u0131l aradan sonra ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi ilk ziyaret oldu\u011funu ve iki \u00fclke aras\u0131ndaki diplomatik ili\u015fkilerin 60&#8217;\u0131nc\u0131 y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fcne denk geldi\u011fini kaydetti.<\/p>\n<p>Pakistan Cumhurba\u015fkan\u0131 As\u0131f Ali Zerdari&#8217;nin 22-24 Ekim tarihlerinde Almanya&#8217;ya resmi ziyarette bulundu\u011funu belirten s\u00f6zc\u00fc, g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde ticaret, yat\u0131r\u0131m ve ekonomik i\u015f birli\u011finin ele al\u0131nmas\u0131n\u0131n planland\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktard\u0131. Pakistan ile Almanya&#8217;n\u0131n bu y\u0131l diplomatik ili\u015fkilerinin 75&#8217;inci y\u0131l\u0131n\u0131 kutlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da hat\u0131rlatt\u0131.<\/p>\n<p>Pakistan&#8217;\u0131n Litvanya ve Letonya ile siyasi isti\u015fare toplant\u0131lar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fini belirten s\u00f6zc\u00fc, Avrupa Birli\u011fi ile ter\u00f6rle m\u00fccadele diyalo\u011funun 10&#8217;uncu turunun da 22 Ekim&#8217;de \u0130slamabad&#8217;da yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi. Pakistan ile AB&#8217;nin ter\u00f6r\u00fcn finansman\u0131, radikalle\u015fme ve ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerinin siber alan\u0131 k\u00f6t\u00fcye kullanmas\u0131yla m\u00fccadelede i\u015f birli\u011fini g\u00fc\u00e7lendirme konusunda mutab\u0131k kald\u0131\u011f\u0131n\u0131, bir sonraki toplant\u0131n\u0131n 2027&#8217;de Br\u00fcksel&#8217;de yap\u0131lmas\u0131n\u0131n kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Pakistan, Katar, T\u00fcrkiye ve Endonezya&#8217;n\u0131n 21 Ekim&#8217;de Doha&#8217;da savunma sanayisi alan\u0131nda i\u015f birli\u011fini geli\u015ftirmek amac\u0131yla \u201cBadr\u201d \u00c7ok Tarafl\u0131 Mutabakat Zapt\u0131&#8217;n\u0131 imzalad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kland\u0131.<\/p>\n<p>S\u00f6zc\u00fc, mutabakat\u0131n savunma \u00fcretimi, teknik e\u011fitim, ara\u015ft\u0131rma ve geli\u015ftirme, teknolojik yenilik ve sanayi kapasitesinin g\u00fc\u00e7lendirilmesi alanlar\u0131nda i\u015f birli\u011fine zemin olu\u015fturdu\u011funu belirtti. \u00dclkelerin mevcut sanayi kapasiteleri ve uzmanl\u0131klar\u0131n\u0131 bir araya getirerek teknoloji transferi, e\u011fitim ve ortak giri\u015fimler dahil farkl\u0131 i\u015f birli\u011fi modellerini de\u011ferlendirebilece\u011fini ifade etti.<\/p>\n<p>Pakistan Ba\u015fbakan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 ve D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 \u0130shak Dar&#8217;\u0131n \u0130stanbul&#8217;da d\u00fczenlenecek B\u00f6lgesel D\u00f6rtl\u00fc (R4) ve R4+E3 d\u0131\u015fi\u015fleri bakanlar\u0131 toplant\u0131lar\u0131na kat\u0131lmak \u00fczere yola \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 da bildirildi. Pakistan, Suudi Arabistan, T\u00fcrkiye ve M\u0131s\u0131r&#8217;dan olu\u015fan R4 format\u0131n\u0131n ard\u0131ndan \u0130ngiltere, Fransa ve Almanya&#8217;n\u0131n da kat\u0131laca\u011f\u0131 R4+E3 toplant\u0131s\u0131n\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131, yedi \u00fclkenin bu formatta ilk kez bir araya gelece\u011fi kaydedildi.<\/p>\n<p>\u0130ndus Sular\u0131 Antla\u015fmas\u0131&#8217;na ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerde bulunan s\u00f6zc\u00fc, meselenin yaln\u0131zca Pakistan ile Hindistan aras\u0131ndaki ikili bir sorun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, uluslararas\u0131 hukuk ve su payla\u015f\u0131m\u0131na ili\u015fkin kurallar bak\u0131m\u0131ndan daha geni\u015f sonu\u00e7lar do\u011furabilece\u011fini savundu.<\/p>\n<p>Uluslararas\u0131 toplumun ve ilgili kurulu\u015flar\u0131n konuya m\u00fcdahil olmas\u0131 gerekti\u011fini belirten s\u00f6zc\u00fc, Pakistan&#8217;\u0131n kendisine ayr\u0131lan suyun ba\u015fka y\u00f6ne aktar\u0131lmas\u0131na izin vermeyece\u011fini s\u00f6yledi. Pakistan Ulusal G\u00fcvenlik Komitesinin daha \u00f6nce yapt\u0131\u011f\u0131 uyar\u0131ya at\u0131fta bulunarak, suyun y\u00f6n\u00fcn\u00fcn de\u011fi\u015ftirilmesinin sava\u015f eylemi olarak de\u011ferlendirilece\u011fini ifade etti.<\/p>\n<p>S\u00f6zc\u00fc, Pakistan&#8217;\u0131n d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n egemen e\u015fitlik, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sayg\u0131, diyalog ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l i\u015f birli\u011fi ilkeleri do\u011frultusunda y\u00fcr\u00fct\u00fclece\u011fini belirtti.<\/p>\n<p> <strong><\/strong><br \/>\nEKONOM\u0130 GAZETES\u0130 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130stanbul, 23 Ekim (Hibya)-Pakistan D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 S\u00f6zc\u00fcs\u00fc, Pakistan, Suudi Arabistan ve T\u00fcrkiye aras\u0131ndaki Mekke Ortak Savunma Anla\u015fmas\u0131&#8217;n\u0131n 16 maddeden olu\u015ftu\u011funu ve T\u00fcrkiye Parlamentosuna sunulan metni onaylad\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. S\u00f6zc\u00fc, anla\u015fmada gizli h\u00fck\u00fcm bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtirken Afganistan ile diyalo\u011fa a\u00e7\u0131k olduklar\u0131n\u0131, ancak s\u0131n\u0131r \u00f6tesi ter\u00f6r tehdidinin kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131n\u0131 beklediklerini bildirdi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":172180,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"googlesitekit_rrm_CAow07ekDA:productID":"","footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-172179","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/172179","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=172179"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/172179\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/172180"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=172179"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=172179"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=172179"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}