{"id":165859,"date":"2026-10-13T13:45:16","date_gmt":"2026-10-13T10:45:16","guid":{"rendered":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/2026\/10\/13\/japon-asiri-sagi-saldirganlik-tarihini-aklamak-icin-yapay-zekayi-kullaniyor"},"modified":"2026-10-13T13:45:16","modified_gmt":"2026-10-13T10:45:16","slug":"japon-asiri-sagi-saldirganlik-tarihini-aklamak-icin-yapay-zekayi-kullaniyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/2026\/10\/13\/japon-asiri-sagi-saldirganlik-tarihini-aklamak-icin-yapay-zekayi-kullaniyor\/","title":{"rendered":"Japon a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f\u0131 sald\u0131rganl\u0131k tarihini aklamak i\u00e7in yapay zek\u00e2y\u0131 kullan\u0131yor"},"content":{"rendered":"<p>CGTN Yazar\u0131 Chen Tingyao&#8217;nun haberine g\u00f6re;\u00a0Japon bas\u0131n\u0131nda k\u0131sa s\u00fcre \u00f6nce yer alan haberlere g\u00f6re, Tokyo y\u00f6netimi \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019na ili\u015fkin tarihsel ger\u00e7ekleri \u00e7arp\u0131tan bilgileri, uluslararas\u0131 alanda yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan b\u00fcy\u00fck dil modellerine aktararak yanl\u0131\u015f bir tarih anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131na zemin haz\u0131rl\u0131yor. \u00d6rne\u011fin, 7 Temmuz 1937\u2019de ya\u015fanan Lugou K\u00f6pr\u00fcs\u00fc Olay\u0131, yaln\u0131zca Japonya ile \u00c7in aras\u0131nda meydana gelen bir asker\u00ee \u00e7at\u0131\u015fma olarak tan\u0131mlan\u0131yor. Nanjing Katliam\u0131, \u201cNanjing\u2019in d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc\u201d ifadesiyle \u00f6nemsizle\u015ftirilirken Japonya\u2019n\u0131n G\u00fcneydo\u011fu Asya\u2019y\u0131 i\u015fgali, \u201cg\u00fcneydeki kaynaklara y\u00f6nelik ilgi\u201d \u015feklinde sunularak me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>Tokyo y\u00f6netimi, ders kitaplar\u0131nda tarihi \u00e7arp\u0131tmaktan yapay zek\u00e2 sistemlerinin veri tabanlar\u0131na \u201czehirli bilgi\u201d yerle\u015ftirmeye kadar uzanan y\u00f6ntemlerle bu alandaki faaliyetlerini s\u00fcrekli \u00e7e\u015fitlendiriyor.<\/p>\n<p>Bu y\u0131l, Uzak Do\u011fu Uluslararas\u0131 Asker\u00ee Mahkemesi\u2019nde Japon sava\u015f su\u00e7lular\u0131 hakk\u0131nda yarg\u0131lamalar\u0131n ba\u015flat\u0131lmas\u0131n\u0131n 80. y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fc. Ancak tarihsel nedenlerle Japon militarizmiyle k\u00f6kl\u00fc ve kapsaml\u0131 bir hesapla\u015fma ya\u015fanmad\u0131. Japonya\u2019daki a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011fc\u0131 g\u00fc\u00e7ler, uzun y\u0131llard\u0131r tarihsel revizyonizmi savunuyor. Yarg\u0131lamalar\u0131n ortaya koydu\u011fu tarihsel sonu\u00e7lar\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a reddeden bu \u00e7evreler, Japonya\u2019n\u0131n sald\u0131rganl\u0131k su\u00e7lar\u0131ndan do\u011fan sorumluluklar\u0131n\u0131 da ortadan kald\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>Nitekim Japonya\u2019daki sa\u011fc\u0131 \u00e7evreler, 1997 y\u0131l\u0131nda Yeni Tarih Ders Kitaplar\u0131 Haz\u0131rlama Derne\u011fi\u2019ni kurdu. Nisan 2025\u2019te onaylanan ortaokul ders kitaplar\u0131nda Japonya\u2019n\u0131n \u00c7in\u2019i i\u015fgali yaln\u0131zca bir sayfada, k\u0131saca ele al\u0131nd\u0131. Japonya Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 ise 2021 y\u0131l\u0131ndan bu yana her y\u0131l \u201cSavunma Beyaz Kitab\u0131\u201dn\u0131n \u00e7ocuklara y\u00f6nelik \u00f6zel bir versiyonunu yay\u0131ml\u0131yor.<\/p>\n<p>Son y\u0131llarda yapay zek\u00e2 da Japon a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f\u0131n\u0131n tarihsel ger\u00e7ekleri \u00e7arp\u0131tmak i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 ara\u00e7lardan biri h\u00e2line geldi. Bu \u00e7evreler, yapay zek\u00e2dan yararlanarak b\u00fcy\u00fck miktarda sahte i\u00e7erik \u00fcretiyor. Japonya\u2019n\u0131n \u00c7in\u2019i i\u015fgal etti\u011fi d\u00f6nemin tarihini yeniden yazan 30 saniyelik bir video 5 bin yene sat\u0131l\u0131rken \u00c7in hakk\u0131nda olumsuz i\u00e7erik \u00fcretenlere her bin g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bin yen \u00f6d\u00fcl veriliyor. Japon h\u00fck\u00fcmeti ayr\u0131ca \u201cGennai\u201d adl\u0131 b\u00fcy\u00fck dil modelini geli\u015ftirmek i\u00e7in 4,4 milyar yen harcad\u0131. Modelin veri taban\u0131 i\u00e7in ba\u015flang\u0131\u00e7 tarihi May\u0131s 1947 olarak belirlendi. B\u00f6ylece Japonya\u2019n\u0131n \u00c7in\u2019e kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc i\u015fgal sava\u015f\u0131 d\u00f6neminin kapsam d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rak\u0131lmas\u0131 ama\u00e7land\u0131.<\/p>\n<p>Japonya, 2015 y\u0131l\u0131ndan bu yana \u201cyurt d\u0131\u015f\u0131nda stratejik bilgi yayma\u201d ad\u0131 alt\u0131nda y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc faaliyetlere 56 milyar yenin \u00fczerinde kaynak ay\u0131rd\u0131. Japonya Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 da \u201cbili\u015fsel sava\u015f\u201dla m\u00fccadele gerek\u00e7esiyle yeni bir birim kurmay\u0131 planl\u0131yor.<\/p>\n<p>Ancak b\u00fct\u00fcn bu giri\u015fimlerin ard\u0131nda daha kapsaml\u0131 bir ama\u00e7 yat\u0131yor: Japonya\u2019n\u0131n yeniden silahlanma s\u00fcrecine zemin haz\u0131rlamak, \u00c7in kaynakl\u0131 oldu\u011fu \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen \u201cg\u00fcvenlik tehdidini\u201d abartmak, Japonya\u2019y\u0131 \u201cma\u011fdur\u201d konumunda g\u00f6stermek ve asker\u00ee geni\u015flemeyi h\u0131zland\u0131rmak. Nitekim Japonya\u2019n\u0131n savunma harcamalar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki be\u015f y\u0131lda 70 ila 80 trilyon yene ula\u015fmas\u0131 bekleniyor.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan Japonya\u2019da bu politikalara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan sesler de giderek y\u00fckseliyor. Japonya\u2019n\u0131n eski D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 ve Uluslararas\u0131 Ticareti Geli\u015ftirme Birli\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Takeshi Iwaya, k\u0131sa s\u00fcre \u00f6nce \u00c7in\u2019e ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi ziyaretin ard\u0131ndan yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, Japonya-\u00c7in ili\u015fkilerindeki k\u00f6t\u00fcle\u015fmenin nedeninin Japonya\u2019dan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek Tokyo y\u00f6netiminin ili\u015fkileri iyile\u015ftirmek i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6stermesi gerekti\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n<p>Japonya\u2019da h\u00fck\u00fcmetin tarihsel sorumluluklar\u0131ndan ka\u00e7\u0131nmas\u0131n\u0131 ele\u015ftiren \u00e7evreler de bu t\u00fcr giri\u015fimlerin \u00fclkenin \u00c7in politikas\u0131n\u0131 yanl\u0131\u015f bir y\u00f6ne s\u00fcr\u00fckledi\u011fine dikkat \u00e7ekiyor. Japon yetkililerin bu hakl\u0131 ele\u015ftirilere kulak vermesi ve hatalar\u0131n\u0131 d\u00fczeltmek i\u00e7in somut ad\u0131mlar atmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n<p> <strong><\/strong><br \/>\nEKONOM\u0130 GAZETES\u0130 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Japonya\u2019daki a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011fc\u0131 g\u00fc\u00e7ler, yeni y\u00f6ntemlere ba\u015fvurarak \u00fclkenin sald\u0131rganl\u0131k tarihini aklamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":165860,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"googlesitekit_rrm_CAow07ekDA:productID":"","footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-165859","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/165859","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=165859"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/165859\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/165860"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=165859"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=165859"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=165859"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}