{"id":164203,"date":"2026-10-09T17:30:13","date_gmt":"2026-10-09T14:30:13","guid":{"rendered":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/2026\/10\/09\/putin-hazar-denizi-yilda-ortalama-9-santimetre-cekiliyor"},"modified":"2026-10-09T17:30:13","modified_gmt":"2026-10-09T14:30:13","slug":"putin-hazar-denizi-yilda-ortalama-9-santimetre-cekiliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/2026\/10\/09\/putin-hazar-denizi-yilda-ortalama-9-santimetre-cekiliyor\/","title":{"rendered":"Putin: Hazar Denizi y\u0131lda ortalama 9 santimetre \u00e7ekiliyor"},"content":{"rendered":"<p>Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Putin, T\u00fcrkmenistan\u2019\u0131n T\u00fcrkmenba\u015f\u0131 kentinde d\u00fczenlenen Hazar \u00c7evre Zirvesi\u2019nde yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada, Hazar Denizi\u2019nin su seviyesindeki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn \u00e7evresel ve ekonomik etkilerine dikkati \u00e7ekti.<\/p>\n<p>Zirvenin d\u00fczenlenmesi giri\u015fiminin zaman\u0131nda ve yararl\u0131 oldu\u011funu belirten Putin, Hazar Denizi\u2019nin do\u011fal, ekonomik, ula\u015ft\u0131rma ve k\u00fclt\u00fcrel-tarih\u00ee a\u00e7\u0131dan t\u00fcm k\u0131y\u0131da\u015f \u00fclkeler i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti. Rusya\u2019n\u0131n Hazar Denizi ekosisteminin korunmas\u0131 i\u00e7in ortaklar\u0131yla y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalara \u00f6ncelik verdi\u011fini kaydeden Putin, h\u00fck\u00fcmetlerin, i\u015f d\u00fcnyas\u0131n\u0131n, sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n ve uzmanlar\u0131n bu \u00e7al\u0131\u015fmalara kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktard\u0131.<\/p>\n<p>Hazar Denizi\u2019nin s\u0131\u011fla\u015fmas\u0131n\u0131n en acil sorunlardan biri oldu\u011funu belirten Putin, Rusya\u2019n\u0131n de\u011ferlendirmelerine g\u00f6re denizin Rusya k\u0131y\u0131lar\u0131ndaki \u00e7ekilmenin son 20 y\u0131lda 20 bin kilometrekarelik alana ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi. Putin, Rusya\u2019n\u0131n deniz ula\u015f\u0131m\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in her y\u0131l \u00f6nemli miktarda b\u00fct\u00e7e kayna\u011f\u0131n\u0131 dip tarama \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ay\u0131rmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n<p>Deniz seviyesindeki y\u0131ll\u0131k ortalama d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn 9 santimetre oldu\u011funu ifade eden Putin, mevcut e\u011filimin devam etmesinin biyolojik kaynaklar\u0131n azalmas\u0131, bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n zarar g\u00f6rmesi ve k\u0131y\u0131 b\u00f6lgelerinde toprak erozyonu gibi sonu\u00e7lar do\u011furabilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Putin, su seviyesindeki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn Hazar \u00e7evresindeki sosyoekonomik ko\u015fullar\u0131 da olumsuz etkiledi\u011fini, Trans-Hazar lojistik koridorlar\u0131n\u0131n yat\u0131r\u0131m \u00e7ekicili\u011fini azaltt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve istihdam ile ya\u015fam kalitesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan risk olu\u015fturdu\u011funu kaydetti.<\/p>\n<p>Rus ve yabanc\u0131 uzmanlar\u0131n ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n, Hazar Denizi\u2019nin s\u0131\u011fla\u015fmas\u0131ndaki temel etkenin iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi oldu\u011funa i\u015faret etti\u011fini belirten Putin, artan y\u0131ll\u0131k ortalama s\u0131cakl\u0131klar\u0131n buharla\u015fmay\u0131, ya\u011f\u0131\u015f miktar\u0131n\u0131 ve denize d\u00f6k\u00fclen nehirlerin su ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 etkiledi\u011fini ifade etti.<\/p>\n<p>R\u00fczgar d\u00fczenindeki de\u011fi\u015fimin de s\u00fcreci a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Putin, daha \u00f6nce Atlantik Okyanusu\u2019ndan gelen hava k\u00fctlelerinin yerini Orta Asya\u2019dan gelen s\u0131cak ve kuru hava ak\u0131mlar\u0131n\u0131n ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunun da suyun buharla\u015fmas\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n<p>Putin, Hazar Denizi ekosisteminin korunmas\u0131 i\u00e7in mevcut uluslararas\u0131 mekanizmalar\u0131n daha etkin kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nerdi. Bu kapsamda, 2003 y\u0131l\u0131nda kabul edilen Hazar Denizi Deniz \u00c7evresinin Korunmas\u0131 \u00c7er\u00e7eve S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin, di\u011fer ad\u0131yla Tahran S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin \u00f6nemine de\u011findi.<\/p>\n<p>\u0130ran\u2019\u0131n ba\u015fkenti Tahran\u2019da iki hafta \u00f6nce d\u00fczenlenen taraflar konferans\u0131nda, Hazar Denizi\u2019ndeki seviye de\u011fi\u015fimlerine ili\u015fkin 2036\u2019ya kadar uygulanacak eylem plan\u0131n\u0131n k\u0131sa s\u00fcrede sonu\u00e7land\u0131r\u0131lmas\u0131 konusunda anla\u015fmaya var\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Putin, Hazar Denizi\u2019nin izlenmesine y\u00f6nelik \u00f6zel bir protokol haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131 da desteklediklerini bildirdi.<\/p>\n<p>Putin, Hazar \u00e7evresindeki \u00fclkeler aras\u0131nda \u00e7evresel risklere ili\u015fkin bilgi payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n sistematik hale getirilmesinin ve bu risklere kar\u015f\u0131 ortak m\u00fcdahale mekanizmas\u0131 olu\u015fturulmas\u0131n\u0131n \u00f6nemini vurgulad\u0131.<\/p>\n<p>Rusya\u2019n\u0131n Hazar Denizi\u2019nin su seviyesindeki de\u011fi\u015fimleri incelemek ve olumsuz sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 azaltmak amac\u0131yla 2030\u2019a kadar uygulanacak kapsaml\u0131 bir program haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan Putin, ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n kom\u015fu \u00fclkelerle payla\u015f\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n<p>Putin ayr\u0131ca, yapay zeka algoritmalar\u0131yla buharla\u015fma, ya\u011f\u0131\u015f ve nehir ak\u0131\u015f\u0131na ili\u015fkin verileri analiz edecek bir \u201cHazar Denizi dijital ikizi\u201d olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 \u00f6nerdi. Sanal model arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla deniz seviyesindeki de\u011fi\u015fimlere ili\u015fkin senaryolar\u0131n hesaplanabilece\u011fini belirten Putin, sistemin seyr\u00fcsefer rotalar\u0131n\u0131n g\u00fcncellenmesi ve deniz ula\u015f\u0131m\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011finin art\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla da kullan\u0131labilece\u011fini kaydetti.<\/p>\n<p>Rusya\u2019n\u0131n su kaynaklar\u0131n\u0131n verimli kullan\u0131lmas\u0131 konusunda di\u011fer Hazar \u00fclkeleriyle i\u015f birli\u011fini s\u00fcrd\u00fcrmeye haz\u0131r oldu\u011funu belirten Putin, su kay\u0131plar\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131, sulama sistemlerinin modernizasyonu ve su y\u00f6netiminin dijitalle\u015ftirilmesi gibi alanlarda ortak \u00e7al\u0131\u015fma \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n<p>Putin, Hazar Denizi\u2019nin incelenmesine y\u00f6nelik uluslararas\u0131 bir e\u011fitim program\u0131n\u0131n Rusya\u2019daki Sirius Ulusal Bilim ve Teknoloji \u00dcniversitesinde ba\u015flat\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 da duyurdu. Program kapsam\u0131nda gen\u00e7 uzmanlar\u0131n ekoloji, ekonomi ve inovasyon alanlar\u0131ndaki sorunlar\u0131 ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n hedeflendi\u011fini belirten Putin, Hazar \u00fclkelerinden gen\u00e7leri programa kat\u0131lmaya davet etti.<\/p>\n<p>T\u00fcrkmenistan Devlet Ba\u015fkan\u0131 Serdar Berdimuhamedov\u2019un ev sahipli\u011finde d\u00fczenlenen zirveye Azerbaycan Cumhurba\u015fkan\u0131 \u0130lham Aliyev, \u0130ran Cumhurba\u015fkan\u0131 Mesud Peze\u015fkiyan ve Kazakistan Cumhurba\u015fkan\u0131 Kas\u0131m C\u00f6mert Tokayev de kat\u0131ld\u0131. Zirve kapsam\u0131nda Putin, Azerbaycan ve \u0130ran cumhurba\u015fkanlar\u0131yla ayr\u0131ca bir araya geldi.<\/p>\n<p> <strong><\/strong><br \/>\nEKONOM\u0130 GAZETES\u0130 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Moskova, 9 Ekim (Hibya)-Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Vladimir Putin, Hazar Denizi\u2019nin su seviyesinin y\u0131lda ortalama 9 santimetre d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirterek son 20 y\u0131lda denizin Rusya k\u0131y\u0131lar\u0131ndaki \u00e7ekilmenin 20 bin kilometrekarelik alan\u0131 etkiledi\u011fini bildirdi. Putin, denizin ekosistemini korumak i\u00e7in k\u0131y\u0131da\u015f \u00fclkeler aras\u0131nda ortak \u00e7al\u0131\u015fma \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":164204,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"googlesitekit_rrm_CAow07ekDA:productID":"","footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-164203","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/164203","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=164203"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/164203\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/164204"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=164203"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=164203"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=164203"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}