{"id":160590,"date":"2026-10-02T11:15:28","date_gmt":"2026-10-02T08:15:28","guid":{"rendered":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/2026\/10\/02\/ingiliz-subayin-tanikligi-gelibolu-cephesine-farkli-bir-pencere-aciyor"},"modified":"2026-10-02T11:15:28","modified_gmt":"2026-10-02T08:15:28","slug":"ingiliz-subayin-tanikligi-gelibolu-cephesine-farkli-bir-pencere-aciyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/2026\/10\/02\/ingiliz-subayin-tanikligi-gelibolu-cephesine-farkli-bir-pencere-aciyor\/","title":{"rendered":"\u0130ngiliz subay\u0131n tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131, Gelibolu cephesine farkl\u0131 bir pencere a\u00e7\u0131yor"},"content":{"rendered":"<p class=\"MsoNormal\">Huttenbach, 1976 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen s\u00f6zl\u00fc tarih \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, Gelibolu \u00e7\u0131karmas\u0131 \u00f6ncesinde top\u00e7u birliklerine hi\u00e7bir \u00e7\u0131karma e\u011fitimi verilmedi\u011fini, harekat\u0131n bir\u00e7ok a\u015famas\u0131n\u0131n plans\u0131z y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve cephede hastal\u0131klar\u0131n en az \u00e7at\u0131\u015fmalar kadar a\u011f\u0131r kay\u0131plara yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131yor. R\u00f6portaj, ayn\u0131 zamanda T\u00fcrk askerinin savunma becerisine ili\u015fkin dikkat \u00e7ekici de\u011ferlendirmeler de i\u00e7eriyor.<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\">Uzun y\u0131llar kay\u0131p oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen r\u00f6portaj\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ndan, Albay Huttenbach&#8217;\u0131n k\u0131z\u0131 Hester Huttenbach, tarih ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 Bernard de Broglio sayesinde haberdar oldu. R\u00f6portaj\u0131n bir kopyas\u0131 bug\u00fcn \u0130ngiltere&#8217;deki Leeds \u00dcniversitesi b\u00fcnyesindeki Liddle Koleksiyonu&#8217;nda korunuyor.<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\"><img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/1f8bb1a594b113551639eee3fa04a553_1.jpg\" \/>\n<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\">Albay Huttenbach&#8217;\u0131n k\u0131z\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 duyguyu \u015fu s\u00f6zlerle anlatt\u0131:<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\">&#8221;San\u0131r\u0131m Bay Liddle, o s\u0131rada 82 ya\u015f\u0131nda olan babamdan olduk\u00e7a fazla \u015fey talep ediyordu. Ben 19 ya\u015f\u0131ndayd\u0131m ve g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rl\u0131yorum, ancak kay\u0131tlar\u0131n bir kopyas\u0131n\u0131n bize verilip verilmedi\u011fini bilmiyordum. Yakla\u015f\u0131k 50 y\u0131l sonra Bernard de Broglio sayesinde bunlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendim ve bug\u00fcn Leeds \u00dcniversitesi&#8217;ndeki Liddle Koleksiyonu&#8217;ndan bir kopyas\u0131 bana g\u00f6nderildi.&#8221;<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\">\u00a0<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\">Penang&#8217;dan Gelibolu&#8217;ya uzanan yolculuk<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\">16 Eyl\u00fcl 1891&#8217;de Penang&#8217;da do\u011fan Norman Hugh Huttenbach, 1911 y\u0131l\u0131nda Kraliyet Atl\u0131 Top\u00e7usu&#8217;na kat\u0131ld\u0131. \u00c7ocuklu\u011fundan itibaren ata binmesi sayesinde s\u00fcvari top\u00e7usunda g\u00f6rev ald\u0131.<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\"><img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/1f8bb1a594b113551639eee3fa04a553_2.jpg\" \/>\n<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\">1915 y\u0131l\u0131nda B Battery birli\u011fiyle birlikte, Avonmouth Liman\u0131&#8217;ndan SS Haverford gemisine binen Huttenbach, Malta ve \u0130skenderiye \u00fczerinden Limni Adas\u0131&#8217;na ula\u015ft\u0131. Birli\u011fi 27 Nisan 1915&#8217;te Sedd\u00fclbahir&#8217;deki W Kumsal\u0131&#8217;na \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Yakla\u015f\u0131k d\u00f6rt ay cephede g\u00f6rev yapan subay, 24 A\u011fustos 1915&#8217;te a\u011f\u0131r dizanteri nedeniyle Gelibolu&#8217;dan tahliye edildi. Tedavisinin ard\u0131ndan Fransa Cephesi&#8217;nde yeniden g\u00f6reve d\u00f6nd\u00fc.<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\">\u00a0<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\">\u00c7\u0131karma e\u011fitimi almad\u0131k<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\">R\u00f6portaj\u0131n en dikkat \u00e7ekici b\u00f6l\u00fcmlerinden biri, Gelibolu \u00e7\u0131karmas\u0131 \u00f6ncesindeki haz\u0131rl\u0131klara ili\u015fkin de\u011ferlendirmeler oldu.<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\">Huttenbach, ne M\u0131s\u0131r&#8217;da ne de Limni&#8217;deki Mondros Liman\u0131&#8217;nda top\u00e7u birliklerine herhangi bir \u00e7\u0131karma e\u011fitimi verilmedi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\"><img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/1f8bb1a594b113551639eee3fa04a553_3.jpg\" \/>\n<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\">Gemiden top ya da at indirmeye y\u00f6nelik hi\u00e7bir haz\u0131rl\u0131k yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Huttenbach, bunun \u00fcst komutanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6nemli bir eksikli\u011fi oldu\u011funu \u015fu s\u00f6zlerle dile getirdi:<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\">&#8221;Gemiden top \u00e7\u0131karmak i\u00e7in e\u011fitim almad\u0131k. Gemiden at indirmek veya gemiye at y\u00fcklemek konusunda da hi\u00e7bir e\u011fitim verilmedi. \u00dcst komutanl\u0131k, atlar\u0131n gemi vin\u00e7leriyle kolayca indirilebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu.&#8221;<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\">Her \u015fey geli\u015fig\u00fczel y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyordu<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\">W Kumsal\u0131&#8217;ndaki \u00e7\u0131karmay\u0131 ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla anlatan \u0130ngiliz subay, kullan\u0131lan \u00e7\u0131karma ara\u00e7lar\u0131n\u0131n birbirinden olduk\u00e7a farkl\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\">Toplar\u0131n nakliye gemilerinden \u00e7\u0131karma ara\u00e7lar\u0131na aktar\u0131lmas\u0131n\u0131n d\u00fczensiz yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Huttenbach, &#8221;Bu \u00e7\u0131karma ara\u00e7lar\u0131 sanki Akdeniz&#8217;deki \u00e7e\u015fitli limanlardan rastgele toplanm\u0131\u015f gibiydi. \u00dcstelik hi\u00e7birinde silah yoktu. Ate\u015f alt\u0131na girseler, kar\u015f\u0131l\u0131k veremeyecek durumdayd\u0131lar. Her \u015fey son derece geli\u015fig\u00fczel y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyordu.&#8221; ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\"><img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/1f8bb1a594b113551639eee3fa04a553_4.jpg\" \/>\n<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\">Toplar insan g\u00fcc\u00fcyle \u00e7ekildi<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\">W Kumsal\u0131&#8217;n\u0131n \u00fczerindeki dik yama\u00e7lar\u0131 &#8221;u\u00e7urum&#8221; olarak tan\u0131mlayan Huttenbach, atlar\u0131n toplar\u0131 \u00e7ekemeyecek kadar bitkin oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\">Bu nedenle toplar\u0131n tamamen askerlerin g\u00fcc\u00fcyle yukar\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, gece karanl\u0131\u011f\u0131nda haritas\u0131z ilerlediklerini anlatan Huttenbach, T\u00fcrk top\u00e7usunun m\u00fchimmat s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 ya\u015famas\u0131n\u0131n \u0130ngiliz birliklerinin daha a\u011f\u0131r kay\u0131plar vermesini \u00f6nledi\u011fini ifade etti.<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\">\u00a0<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\">T\u00fcrkler ola\u011fan\u00fcst\u00fc kaz\u0131c\u0131lard\u0131<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\">Huttenbach, r\u00f6portaj boyunca T\u00fcrk askerlerinin savunma becerisine de dikkati \u00e7ekti. T\u00fcrkleri ola\u011fan\u00fcst\u00fc kaz\u0131c\u0131lar olarak nitelendiren Huttenbach, &#8221;Bir gecede mantar gibi siperler ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yorlard\u0131. Hayat\u0131m boyunca bundan daha iyi siper \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 g\u00f6rmedim.&#8221; bilgisini payla\u015ft\u0131.<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\"><img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/1f8bb1a594b113551639eee3fa04a553_5.jpg\" \/>\n<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\">En b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015fman hastal\u0131kt\u0131<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\">Cephede moralin y\u00fcksek oldu\u011funu s\u00f6yleyen Huttenbach, ilk \u00e7\u0131karmalardan sonra en b\u00fcy\u00fck sorunun sa\u011fl\u0131k ko\u015fullar\u0131 oldu\u011funu belirterek, &#8221;Bana g\u00f6re ilk \u00e7\u0131karmadan sonraki d\u00f6nemde sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 verilen zayiatlardan bile daha b\u00fcy\u00fck problemdi.&#8221; g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc aktard\u0131.<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\">Kendisi de \u015fiddetli dizanteriye yakalanan Albay Huttenbach, A\u011fustos 1915 sonunda Gelibolu&#8217;dan tahliye edildi.<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\">Bug\u00fcn Leeds \u00dcniversitesi&#8217;nde korunan bu s\u00f6zl\u00fc tarih kayd\u0131, Gelibolu Cephesi&#8217;nde g\u00f6rev yapan bir \u0130ngiliz top\u00e7u subay\u0131n\u0131n harekat\u0131 kendi g\u00f6z\u00fcnden de\u011ferlendirdi\u011fi en \u00f6nemli birinci el tan\u0131kl\u0131klardan biri olarak tarih ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na katk\u0131 sunmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\">\u00a0<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\">85 ya\u015f\u0131nda sava\u015ft\u0131\u011f\u0131 topraklara geri d\u00f6nd\u00fc<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\">Albay Norman Hugh Huttenbach, 1976 y\u0131l\u0131nda, 85 ya\u015f\u0131ndayken y\u0131llar \u00f6nce sava\u015ft\u0131\u011f\u0131 Gelibolu Yar\u0131madas\u0131&#8217;n\u0131 kendisi de dahil 28 ki\u015fi ile yeniden ziyaret etme imkan\u0131 buldu.<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\"><img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/1f8bb1a594b113551639eee3fa04a553_6.jpg\" \/>\n<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\">Albay Huttenbach&#8217;\u0131n k\u0131z\u0131 Hester Huttenbach, babas\u0131n\u0131n bu s\u0131rada \u00c7anakkale&#8217;den g\u00f6nderdi\u011fi bir kartpostalda, T\u00fcrk Gaziler Derne\u011fi ve askeri ata\u015felik taraf\u0131ndan VIP d\u00fczeyinde kar\u015f\u0131land\u0131klar\u0131n\u0131 yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\">Ziyaret kapsam\u0131nda, \u0130ngiliz Konsoloslu\u011fu taraf\u0131ndan bir kokteyl d\u00fczenlendi\u011fini dile getiren Hester Huttenbach, &#8221;\u00c7anakkale&#8217;ye uzun bir yolculuk yap\u0131lm\u0131\u015f ve \u00e7ay ikram edilmi\u015fti. Babam ayr\u0131ca bir an\u0131ta \u00e7elenk b\u0131rakm\u0131\u015f ve sava\u015f alanlar\u0131n\u0131 ziyaret etmi\u015fti. Zaten bu ziyaretten 2 y\u0131l sonra, 1978&#8217;de ge\u00e7irdi\u011fi kalp krizi sonucu 87 ya\u015f\u0131nda hayat\u0131n\u0131 kaybetti.&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p> <strong><\/strong><br \/>\nEKONOM\u0130 GAZETES\u0130 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet Bayer, 2 Ekim (Hibya) &#8211; Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda, 1915 y\u0131l\u0131nda Gelibolu Cephesi&#8217;nde g\u00f6rev yapan \u0130ngiliz Kraliyet Atl\u0131 Top\u00e7usu Subay\u0131 Albay Norman Hugh Huttenbach&#8217;\u0131n sava\u015f\u0131n \u00fczerinden 61 y\u0131l ge\u00e7tikten sonra kayda al\u0131nan tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131, Gelibolu Harekat\u0131&#8217;n\u0131n haz\u0131rl\u0131k s\u00fcrecinden cephede ya\u015fanan zorluklara, T\u00fcrk savunmas\u0131n\u0131n etkinli\u011finden sa\u011fl\u0131k ko\u015fullar\u0131na kadar bir\u00e7ok konuda dikkat \u00e7ekici ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 ortaya koyuyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":160591,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"googlesitekit_rrm_CAow07ekDA:productID":"","footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-160590","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/160590","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=160590"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/160590\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/160591"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=160590"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=160590"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=160590"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}