Avrupa \u0130la\u00e7 Ajans\u0131\u2019n\u0131n (EMA) enjeksiyonla uygulanan demir ila\u00e7lar\u0131n\u0131 fosfat d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve buna ba\u011fl\u0131 kemik sorunlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan incelemeye almas\u0131, damar yoluyla demir tedavisinin olas\u0131 yan etkilerini yeniden g\u00fcndeme getirdi. Atak\u00f6y Medicana Hastanesi \u0130\u00e7 Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 Dr. Burak Uzel, demir tedavisi sonras\u0131nda devam eden halsizli\u011fin yaln\u0131zca demir eksikli\u011fiyle ili\u015fkilendirilmemesi gerekti\u011fini belirterek, fosfat d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne ba\u011fl\u0131 belirtilere dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n
Demir eksikli\u011fi nedeniyle damar yoluyla tedavi alan ki\u015filerin, kan de\u011ferleri d\u00fczelmesine ra\u011fmen kendilerini h\u00e2l\u00e2 yorgun hissedebilece\u011fini belirten Uzel, bu yak\u0131nman\u0131n farkl\u0131 nedenleri olabilece\u011fini s\u00f6yledi. Uzel, \u201cBaz\u0131 demir preparatlar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan geli\u015febilen fosfat d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc de g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131lmamal\u0131. Halsizlik, kas g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc ve kemik a\u011fr\u0131s\u0131 gibi belirtilerin demir eksikli\u011fiyle kar\u0131\u015fabilmesi, sorunun fark edilmesini geciktirebiliyor.\u201d dedi.<\/p>\n
Avrupa \u0130la\u00e7 Ajans\u0131\u2019n\u0131n ila\u00e7 g\u00fcvenlili\u011fi komitesi PRAC\u2019\u0131n 31 A\u011fustos-3 Eyl\u00fcl 2026 tarihleri aras\u0131ndaki toplant\u0131s\u0131nda parenteral demir ila\u00e7lar\u0131 hakk\u0131nda yeni bir inceleme ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaran Uzel, incelemenin kandaki fosfat d\u00fczeyinin d\u00fc\u015fmesi anlam\u0131na gelen hipofosfatemi ile kemik mineralizasyonunun bozuldu\u011fu osteomalazi ve buna ba\u011fl\u0131 k\u0131r\u0131k riskine odakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n
Mevcut risk azaltma \u00f6nlemlerinin yeterli olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n de\u011ferlendirildi\u011fini ifade eden Uzel, s\u00fcrecin 9 Eyl\u00fcl 2026 itibar\u0131yla ba\u015flang\u0131\u00e7 a\u015famas\u0131nda oldu\u011funu ve duyurunun herhangi bir yasaklama veya ruhsat iptali karar\u0131 i\u00e7ermedi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
\u0130ncelemede \u00f6zellikle ferrik karboksimaltoz etken maddesine dikkat \u00e7ekildi\u011fini belirten Uzel, bu preparatla fosfat d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn daha \u00f6nce de bilinen bir risk oldu\u011funu ifade etti. Yeni bildirimler aras\u0131nda yaln\u0131zca bir veya iki doz alan ve bilinen risk fakt\u00f6r\u00fc bulunmayan ki\u015filerde ortaya \u00e7\u0131kan ciddi hipofosfatemi vakalar\u0131n\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Uzel, \u201cBildirilen ciddi olaylar\u0131n bir k\u0131sm\u0131nda osteomalazi geli\u015fmi\u015f olmas\u0131 ve baz\u0131 hastalarda tan\u0131n\u0131n gecikmesi, mevcut uyar\u0131lar\u0131n yeterlili\u011finin yeniden de\u011ferlendirilmesini g\u00fcndeme getirdi.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Benzer bildirimlerin di\u011fer enjeksiyonluk demir ila\u00e7lar\u0131yla da yap\u0131lmas\u0131 nedeniyle incelemenin b\u00fct\u00fcn parenteral demir preparatlar\u0131n\u0131 kapsad\u0131\u011f\u0131n\u0131, a\u011f\u0131zdan al\u0131nan demir ila\u00e7lar\u0131n\u0131n ise kapsam d\u0131\u015f\u0131nda oldu\u011funu belirten Uzel, \u201cB\u00fct\u00fcn preparatlar\u0131n incelemeye al\u0131nmas\u0131, bu ila\u00e7lar\u0131n risklerinin e\u015fit oldu\u011fu anlam\u0131na gelmiyor. Ara\u015ft\u0131rmalarda etken maddeler aras\u0131nda belirgin farkl\u0131l\u0131klar bulunuyor.\u201d de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n
2018 y\u0131l\u0131nda JCI Insight dergisinde yay\u0131mlanan ve demir eksikli\u011fi anemisi bulunan 1.997 yeti\u015fkinin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 randomize \u00e7al\u0131\u015fmaya de\u011finen Uzel, ferrik karboksimaltoz alanlar\u0131n y\u00fczde 50,8\u2019inde serum fosfat\u0131n\u0131n 2 mg\/dL\u2019nin alt\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lan ferumoksitol grubunda ise bu oran\u0131n y\u00fczde 0,9 olarak bulundu\u011funu aktard\u0131. Ferrik karboksimaltoz alanlar\u0131n y\u00fczde 29,1\u2019inde fosfat d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn be\u015finci haftada da devam etti\u011fini belirtti.<\/p>\n
Bu verilerin do\u011fru yorumlanmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulayan Uzel, \u201c\u00c7al\u0131\u015fmada \u00f6l\u00e7\u00fclen sonu\u00e7 kandaki fosfat d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc. Hastalar\u0131n yakla\u015f\u0131k yar\u0131s\u0131nda kemik hasar\u0131 veya k\u0131r\u0131k geli\u015fti\u011fi sonucu \u00e7\u0131kar\u0131lamaz. Fosfat d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn klinik etkisi; d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn derecesine, s\u00fcresine ve ki\u015finin sa\u011fl\u0131k durumuna g\u00f6re de\u011fi\u015fiyor.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Gut dergisinde yay\u0131mlanan PHOSPHARE-IBD \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda inflamatuvar ba\u011f\u0131rsak hastal\u0131\u011f\u0131 ve demir eksikli\u011fi anemisi bulunan 97 ki\u015finin de\u011ferlendirildi\u011fini aktaran Uzel, ayn\u0131 dozlama yakla\u015f\u0131m\u0131yla ilk 35 g\u00fcndeki hipofosfatemi oran\u0131n\u0131n ferrik karboksimaltoz grubunda y\u00fczde 51, ferrik derizomaltoz grubunda ise y\u00fczde 8,3 olarak belirlendi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Her iki tedavinin de anemiyi d\u00fczeltti\u011fini belirten Uzel, \u201cFosfattaki daha b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015f\u00fc\u015f, yorgunlukta daha az iyile\u015fmeyle ili\u015fkiliydi. Bu bulgu, tedavinin de\u011ferlendirilmesinde kan sonu\u00e7lar\u0131 kadar hastan\u0131n yak\u0131nmalar\u0131n\u0131n da \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.\u201d dedi.<\/p>\n
Fosfat\u0131n v\u00fccuttaki i\u015flevlerine ili\u015fkin de bilgi veren Uzel, \u201cFosfat, h\u00fccrelerin enerji kullanmas\u0131nda g\u00f6rev alan ATP\u2019nin ve kemiklerin mineral yap\u0131s\u0131n\u0131n bir bile\u015feni. Baz\u0131 demir preparatlar\u0131, b\u00f6brekten fosfat at\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 art\u0131ran FGF23 adl\u0131 hormonu y\u00fckseltebiliyor. B\u00f6ylece demir eksikli\u011fi tedavi edilirken idrarla fosfat kayb\u0131 olu\u015fabiliyor.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Aktif D vitaminindeki azalman\u0131n da bu s\u00fcrece e\u015flik edebildi\u011fini belirten Uzel, a\u011f\u0131r veya uzun s\u00fcren fosfat kay\u0131plar\u0131n\u0131n kas g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc ve kemik mineralizasyonunda bozulmaya yol a\u00e7abilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
\u00d6zellikle tekrarlayan veya uzun s\u00fcreli y\u00fcksek doz ferrik karboksimaltoz tedavisi alanlarda serum fosfat\u0131n\u0131n izlenmesinin \u00f6nemine dikkat \u00e7eken Uzel, D vitamini eksikli\u011fi, ba\u011f\u0131rsaktan emilim bozuklu\u011fu, inflamatuvar ba\u011f\u0131rsak hastal\u0131\u011f\u0131 veya osteoporoz gibi riskleri bulunan ki\u015filerin de yak\u0131ndan de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fini belirtti.<\/p>\n
Yeni ciddi olay bildirimlerinin bilinen risk fakt\u00f6rleri bulunmayan hastalarda ortaya \u00e7\u0131kan belirtilerin de de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fine i\u015faret etti\u011fini ifade eden Uzel, hastalara \u015fu uyar\u0131da bulundu:<\/p>\n
\u201cDemir inf\u00fczyonundan sonra artan halsizlik, kas g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc veya kemik a\u011fr\u0131n\u0131z varsa hekiminize bildirin. Fosfat\u0131n\u0131za bak\u0131lmas\u0131 gerekebilir.\u201d<\/p>\n
Uygun endikasyonda damar yoluyla demirin \u00f6nemli bir tedavi se\u00e7ene\u011fi oldu\u011funu hat\u0131rlatan Uzel, preparat se\u00e7iminin ve tedavi takibinin hastaya g\u00f6re yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini belirterek, \u201cDevam eden yak\u0131nmalar, otomatik olarak yeniden demir verilmesini gerektiren bir bulgu olarak de\u011ferlendirilmemeli.\u201d dedi.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
<\/strong> \u0130stanbul, 9 Eyl\u00fcl 2026 (Hibya) – Atak\u00f6y Medicana Hastanesi \u0130\u00e7 Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 Dr. Burak Uzel, damar yoluyla uygulanan demir tedavisi sonras\u0131nda devam eden halsizlik, kas g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc ve kemik a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n fosfat d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne i\u015faret edebilece\u011fini belirterek, bu belirtilerin g\u00f6z ard\u0131 edilmemesi gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":146192,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"googlesitekit_rrm_CAow07ekDA:productID":"","footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-146191","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/146191","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=146191"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/146191\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/146192"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=146191"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=146191"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=146191"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nEKONOM\u0130 GAZETES\u0130 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"