{"id":133025,"date":"2026-08-15T16:45:10","date_gmt":"2026-08-15T13:45:10","guid":{"rendered":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/2026\/08\/15\/kurtulmus-turkiye-cok-merkezli-yeni-dunyanin-en-onemli-ulkelerinden-birisidir"},"modified":"2026-08-15T16:45:10","modified_gmt":"2026-08-15T13:45:10","slug":"kurtulmus-turkiye-cok-merkezli-yeni-dunyanin-en-onemli-ulkelerinden-birisidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/2026\/08\/15\/kurtulmus-turkiye-cok-merkezli-yeni-dunyanin-en-onemli-ulkelerinden-birisidir\/","title":{"rendered":"Kurtulmu\u015f: T\u00fcrkiye, \u00e7ok merkezli yeni d\u00fcnyan\u0131n en \u00f6nemli \u00fclkelerinden birisidir"},"content":{"rendered":"<p>TBMM Ba\u015fkan\u0131 Numan Kurtulmu\u015f, gen\u00e7 diplomasi forumunun gelenekselle\u015fme s\u00fcrecinden duydu\u011fu memnuniyeti dile getirerek \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131 kurulan k\u00fcresel sistemin ge\u00e7erlili\u011fini yitirdi\u011fini ve d\u00fcnyan\u0131n \u00e7ok merkezli yeni bir d\u00f6neme girdi\u011fini ifade etti.<\/p>\n<p>Forumun s\u00fcreklili\u011fine ve k\u00fcresel sistemin tarihsel s\u00fcrecine de\u011finen Kurtulmu\u015f, &#8220;\u00d6zellikle bug\u00fcn burada icra etti\u011finiz alt\u0131 g\u00fcnl\u00fck bu program\u0131n son toplant\u0131s\u0131yla birlikte asl\u0131nda gen\u00e7 diplomasi formunun da art\u0131k bundan sonra geleneksel bir hale gelece\u011fini g\u00f6r\u00fcyorum. Bir toplant\u0131y\u0131 bir kere iki kere yaparsan\u0131z bu bir ba\u015flang\u0131\u00e7t\u0131r. Bildi\u011fim kadar\u0131yla bu toplant\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc toplant\u0131 in\u015fallah bundan sonra devam edecektir ve \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ileriye do\u011fru ta\u015f\u0131yacaks\u0131n\u0131z.&#8221; dedi.<\/p>\n<p>D\u00fcnya siyasetinin zorlu bir d\u00f6nemden ge\u00e7ti\u011fini belirten Kurtulmu\u015f, &#8220;Sevgili gen\u00e7ler ben de \u00e7ok vaktinizi almadan \u00e7ok k\u0131saca \u015f\u00f6yle i\u00e7inde bulundu\u011fumuz d\u00f6nemin \u00f6zellikle d\u00fcnya siyaseti ve d\u00fcnyay\u0131 anlamak bak\u0131m\u0131ndan ne kadar zor bir d\u00f6nem oldu\u011funu hat\u0131rlatmak isterim. \u00d6ncelikle ikinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131nda kurulmu\u015f olan d\u00fcnya sisteminin bug\u00fcn neredeyse b\u00fct\u00fcn kurumlar\u0131, b\u00fct\u00fcn kurallar\u0131 ve hatta kavramlar\u0131 hak ile yeksan olmu\u015f, ge\u00e7erlili\u011fini yitirmi\u015ftir.&#8221; de\u011ferlendirmesini yapt\u0131.<\/p>\n<p>So\u011fuk Sava\u015f y\u0131llar\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye \u00fczerindeki etkilerini hat\u0131rlatan TBMM Ba\u015fkan\u0131, &#8220;\u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#8217;n\u0131n o y\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan kurulan sistemle birlikte k\u0131rk be\u015f y\u0131l devam eden so\u011fuk sava\u015f d\u00f6nemi d\u00fcnyay\u0131 iki ay\u0131rm\u0131\u015f; bir tarafta Sovyetler Birli\u011fi ekseninde bir d\u00fcnya, onun kar\u015f\u0131s\u0131nda da Amerika Birle\u015fik Devletleri&#8217;nin ekseninde iki kutuplu bir d\u00fcnya h\u00fck\u00fcmran olmu\u015ftu. O d\u00f6nemin i\u00e7erisinde ad\u0131 \u00fcst\u00fcnde so\u011fuk sava\u015f\u0131n gere\u011fi olarak bir\u00e7ok \u00fclkede \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n, gerilimlerin ve iki taraf\u0131n b\u00fcy\u00fck m\u00fccadelelerinin s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hat\u0131rl\u0131yoruz. O \u00fclkelerden birisi de T\u00fcrkiye&#8217;ydi.&#8221; ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;nin ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lara de\u011finen Kurtulmu\u015f, &#8220;\u00d6zellikle o d\u00f6nemde T\u00fcrkiye so\u011fuk sava\u015f\u0131n maalesef o so\u011fuk y\u00fcz\u00fcne \u015fahit olmu\u015f en talihsiz \u00fclkelerden birisiydi. So\u011fuk sava\u015f\u0131n ideolojik kampla\u015fmalar\u0131n\u0131n bir sonucu olarak T\u00fcrkiye&#8217;de bin dokuz y\u00fcz seksen \u00f6ncesi \u00f6zellikle sa\u011f ve sol ayr\u0131m\u0131 ortaya konulmu\u015f, binlerce gencecik evlad\u0131m\u0131z bu \u00e7at\u0131\u015fmalarda yitirilmi\u015fti.&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Tek kutuplu d\u00f6nemin sona erdi\u011fini vurgulayan Kurtulmu\u015f, &#8220;\u015eimdi doksandan sonra yeni bir d\u00fcnya ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. So\u011fuk sava\u015f\u0131n sona ermesinin sembol\u00fc Berlin Duvar\u0131&#8217;n\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131yd\u0131. Bin dokuz y\u00fcz doksandan sonra iki bin yirmi iki y\u0131l\u0131n\u0131n yaz\u0131na kadar, yani Amerika Birle\u015fik Devletleri Afganistan&#8217;dan apar topar \u00e7ekildi\u011fi, o u\u00e7aklardan insanlar\u0131n yere d\u00fc\u015fer gibi u\u00e7aklara s\u0131\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 o g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerle birlikte tek kutuplu d\u00fcnya sistemi \u00e7\u00f6kt\u00fc. Amerika&#8217;n\u0131n liderli\u011fini yapt\u0131\u011f\u0131, d\u00fcnyan\u0131n her yerini zannetti\u011fi bir d\u00f6nem geride kald\u0131.&#8221; a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n<p>Yeni d\u00fcnya d\u00fczenine ve T\u00fcrkiye&#8217;nin konumuna ili\u015fkin mesajlar veren Kurtulmu\u015f, konu\u015fmas\u0131n\u0131 \u015fu s\u00f6zlerle tamamlad\u0131:<\/p>\n<p>&#8220;\u015eimdi \u00f6n\u00fcm\u00fczde yeni bir d\u00f6nem a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bundan sonraki d\u00fcnya sisteminin en \u00f6nemli birinci \u00f6zelli\u011fi \u00e7ok kutuplu, daha do\u011frusu \u00e7ok merkezli bir d\u00fcnya sistemi olacakt\u0131r. Yani d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok yerinde farkl\u0131 \u00fclkeler, farkl\u0131 b\u00f6lgeler \u00f6ne \u00e7\u0131kacak; bu \u00fclkeler yeni d\u00fcnyan\u0131n sisteminin kurulabilmesi i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir m\u00fccadelenin i\u00e7inde olacaklard\u0131r. Sizi temin ederek s\u00f6yl\u00fcyorum: T\u00fcrkiye yeni d\u00fcnyan\u0131n, \u00e7ok merkezli d\u00fcnyan\u0131n en \u00f6nemli \u00fclkelerinden birisidir ve T\u00fcrkiye yakalad\u0131\u011f\u0131 bu ivmeyle Allah&#8217;\u0131n izniyle \u00f6nlenemeyecek bir y\u00fckseli\u015fin hen\u00fcz ba\u015flang\u0131c\u0131ndad\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p> <strong><\/strong><br \/>\nEKONOM\u0130 GAZETES\u0130 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi (TBMM) Ba\u015fkan\u0131 Numan Kurtulmu\u015f, Bosphorus Diplomasi Forumu&#8217;nda yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada k\u00fcresel siyasi sistemdeki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlere dikkat \u00e7ekerek T\u00fcrkiye&#8217;nin yeni d\u00f6nemdeki stratejik konumunu de\u011ferlendirdi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":133026,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"googlesitekit_rrm_CAow07ekDA:productID":"","footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-133025","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/133025","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=133025"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/133025\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/133026"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=133025"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=133025"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=133025"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}