{"id":10970,"date":"2025-11-25T11:15:12","date_gmt":"2025-11-25T08:15:12","guid":{"rendered":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/2025\/11\/25\/antik-donemden-beri-insanoglu-icin-evrensel-bir-kaygi-kaynagi-nazar"},"modified":"2025-11-25T11:15:12","modified_gmt":"2025-11-25T08:15:12","slug":"antik-donemden-beri-insanoglu-icin-evrensel-bir-kaygi-kaynagi-nazar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/2025\/11\/25\/antik-donemden-beri-insanoglu-icin-evrensel-bir-kaygi-kaynagi-nazar\/","title":{"rendered":"Antik d\u00f6nemden beri insano\u011flu i\u00e7in evrensel bir kayg\u0131 kayna\u011f\u0131, &#8221;nazar&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>Kafkas \u00dcniversitesi Fen-Edebiyat Fak\u00fcltesi Tarih B\u00f6l\u00fcm\u00fc Eski\u00e7a\u011f Tarihi Anabilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. Mustafa Karage\u00e7i ile ayn\u0131 \u00fcniversitenin Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc Tarih B\u00f6l\u00fcm\u00fc&#039;nden Dr. Burak Ta\u015fd\u00fcvenci ile Dr. Dilek Karage\u00e7i taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan &#039;&#039;Ugarit, M\u0131s\u0131r ve Mezopotamya kaynaklar\u0131na g\u00f6re nazar&#039;&#039; adl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma, nazar\u0131n evrensel s\u00fcrecine katk\u0131 sunuyor.<\/p>\n<p>Do\u00e7. Dr. Mustafa Karage\u00e7i, T\u00fcrk\u00e7e&#039;de &#039;&#039;bak\u0131\u015f&#039;&#039; anlam\u0131na gelen nazar inan\u0131\u015f\u0131n\u0131n, insanlar\u0131 yaralayabilecek, \u00f6ld\u00fcrebilecek bir g\u00fcce sahip, hatta cans\u0131z nesnelere de zarar verebilece\u011fine y\u00f6nelik bir inan\u0131\u015f oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n<p>Bu inanc\u0131n olduk\u00e7a eski ve k\u00f6kl\u00fc oldu\u011funu, Neolitik \u00e7a\u011flara kadar takip edilebildi\u011fine i\u015faret eden Karage\u00e7i, arkeolojik merkezlerde tespit edilen nazarl\u0131k ve amuletlerin (muska), nazar\u0131n olumsuz ve k\u00f6t\u00fc etkilerine kar\u015f\u0131 \u00f6nlemler al\u0131nmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Do\u00e7. Dr. Karage\u00e7i, arkeolojik kan\u0131tlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra yaz\u0131l\u0131 belgelerde de nazar inanc\u0131n\u0131n kendini g\u00f6sterdi\u011fini belirterek, Suriye, M\u0131s\u0131r ve Mezopotamya metinlerinin incelendi\u011finde nazar\u0131n fark edilebilece\u011fini bildirdi.<\/p>\n<p>S\u00fcmer metinlerinin, insan bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcmc\u00fcl nitelikte olabilece\u011fine ve insan\u0131n i\u00e7ine korku salabilece\u011fine dair \u00e7ok say\u0131da bahis bulundu\u011funu dile getiren Karage\u00e7i, &#039;&#039;Ugarit tabletlerinde de S\u00fcmerlilerde oldu\u011fu gibi nazar\u0131n veya bak\u0131\u015flar\u0131n etkileri g\u00f6r\u00fclmektedir. S\u00f6z konusu metinlerden anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar\u0131yla nazar y\u00fczy\u0131llar boyunca s\u00fcregelmi\u015f bir inan\u00e7t\u0131r.&#039;&#039; dedi.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/49b1420a5515f6aa64423d75755af737_1.jpg\" \/>\n<\/p>\n<p>Nazardan korunma<\/p>\n<p>Do\u00e7. Dr. Mustafa Karage\u00e7i, Suriye topraklar\u0131 ile M\u0131s\u0131r ve Mezopotamya medeniyetlerinde nazar inanc\u0131n\u0131n k\u00f6kl\u00fc bir ge\u00e7mi\u015fe sahip oldu\u011funu, burada ya\u015fayan k\u00fclt\u00fcrlerin her birinde farkl\u0131 \u015fekillerde yorumland\u0131\u011f\u0131 ve uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>\u00c7ivi yaz\u0131l\u0131 metinlerde nazar\u0131n olumsuz etkilerinden korunmak i\u00e7in geli\u015ftirilen rit\u00fceller, b\u00fcy\u00fcler ve amuletler gibi \u00e7e\u015fitli y\u00f6ntemlerin detayl\u0131 \u015fekilde belgelendi\u011fini anlatan Karage\u00e7i, bunlar\u0131n aras\u0131nda \u00f6zellikle M\u0131s\u0131r&#039;da &#039;&#039;Horus&#039;un G\u00f6z\u00fc&#039;&#039; ve benzeri sembollerin koruma amac\u0131yla \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirdi.<\/p>\n<p>Karage\u00e7i, antik M\u0131s\u0131r d\u00f6nemine ait metinler incelendi\u011finde, nazar kelimesinin ge\u00e7ti\u011finin g\u00f6r\u00fclebilece\u011fini, bunlardan birisinin nazar olan insanlara kar\u015f\u0131 yap\u0131lan b\u00fcy\u00fc olarak \u015fu \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktard\u0131:<\/p>\n<p>&#039;&#039;Sakmet&#039;in oku sende, Thoth&#039;un b\u00fcy\u00fcs\u00fc bedeninde, \u0130sis seni lanetliyor, Nephthys seni cezaland\u0131r\u0131yor, Horus&#039;un m\u0131zra\u011f\u0131 ba\u015f\u0131nda. Seni tekrar tekrar tedavi ediyorlar, ey Horus&#039;un Shenwet&#039;teki f\u0131r\u0131n\u0131nda olan, Hayat Evi&#039;nde kalan b\u00fcy\u00fck tanr\u0131! G\u00f6zlerini k\u00f6r ediyor, ey insanlar, soylular, s\u0131radan halk, g\u00fcne\u015f halk\u0131 ve benzerleri, Mehtemwesket&#039;ten do\u011fan Pediamunneb-nesuttowi&#039;ye k\u00f6t\u00fc ya da u\u011fursuz bir \u015fekilde nazar de\u011fdirecek olanlar! Apap gibi \u00f6ld\u00fcr\u00fcleceksiniz, \u00f6lecek ve sonsuza dek ya\u015famayacaks\u0131n\u0131z.&#039; Metinde ge\u00e7en Pediamunneb-nesuttowi bir ki\u015fi ismi olup, annesinin Mehtemwesket oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu b\u00fcy\u00fc metni de kendisini nazara kar\u015f\u0131 korumak i\u00e7in olu\u015fturulmu\u015ftur.&#039;&#039;<\/p>\n<p>Suriye topraklar\u0131nda ise b\u00fcy\u00fc ve t\u0131ls\u0131mlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra tanr\u0131lar\u0131n deste\u011fini almak i\u00e7in dualar edilip, adaklar sunuldu\u011funu, s\u00f6z konusu co\u011frafyada nazar inanc\u0131na dair ortak noktalar olmas\u0131na ra\u011fmen, her bir k\u00fclt\u00fcr\u00fcn kendi dinsel ve toplumsal yap\u0131s\u0131na g\u00f6re bu inanc\u0131n nas\u0131l \u015fekillendirdi\u011finin dikkat \u00e7ekici oldu\u011funu vurgulayan Karage\u00e7i, bu ba\u011flamda nazar\u0131n hem bireysel hem de toplumsal d\u00fczeyde \u00f6nemli bir tehdit olarak alg\u0131land\u0131\u011f\u0131, bu nedenle \u00e7e\u015fitli korunma y\u00f6ntemlerinin uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u00f6ylenebilece\u011fini bildirdi.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/49b1420a5515f6aa64423d75755af737_2.jpg\" \/>\n<\/p>\n<p>S\u00fcmer inanc\u0131na g\u00f6re nazar\u00a0<\/p>\n<p>Do\u00e7. Dr. Mustafa Karage\u00e7i, yapt\u0131klar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ortaya koydu\u011fu bulgular\u0131n, nazar inanc\u0131n\u0131n sadece antik toplumlarda de\u011fil, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de devam eden bir gelenek oldu\u011funu g\u00f6sterdi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>S\u00fcmer inanc\u0131na g\u00f6re nazar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na dair bir di\u011fer i\u015faretin de &#039;&#039;S\u00fcmer&#039;in ve Ur&#039;un y\u0131k\u0131lmas\u0131 \u00fczerine a\u011f\u0131t&#039;&#039; adl\u0131 metinde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirten Karage\u00e7i, s\u00f6z konusu metinle ilgili \u015fu bilgileri verdi:<\/p>\n<p>&#039;&#039;Tabletin konusunu Nippur, Ur, Eridu gibi \u015fehirlerin u\u011frad\u0131\u011f\u0131 y\u0131k\u0131m olu\u015fturmaktad\u0131r. Buna g\u00f6re Guti istilas\u0131n\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 y\u0131k\u0131mda, Enlil&#039;in nazar\u0131n\u0131n rol\u00fc vard\u0131r:\u00a0<\/p>\n<p>Kara ba\u015fl\u0131lar\u0131n \u00e7oban\u0131 Enlil&#039;in yapt\u0131\u011f\u0131 buydu: Enlil, sad\u0131k haneyi yok etmek, sad\u0131k adam\u0131 yok etmek i\u00e7in, nazar\u0131 sad\u0131k olan\u0131n o\u011fluna, ilk do\u011fanlara koymak i\u00e7in, Enlil daha sonra Gutium&#039;u da\u011flardan indirdi. \u0130lerlemeleri, dayan\u0131lmaz Enlil seli gibiydi.&#039;&#039;<\/p>\n<p>Do\u00e7. Dr. Mustafa Karage\u00e7i, s\u00f6z konusu medeniyetlerin dini metinlerinde ve rit\u00fcel pratiklerinde g\u00f6r\u00fclen nazardan korunma yollar\u0131n\u0131n, modern d\u00fcnyada kullan\u0131lan t\u0131ls\u0131mlar, dualar ve \u00e7e\u015fitli koruyucu objelerle paralellik g\u00f6sterdi\u011fini, \u00f6rne\u011fin t\u0131ls\u0131m ve amulet kullan\u0131m\u0131n\u0131n, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde hala nazar boncu\u011fu ve koruyucu muska olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131, M\u0131s\u0131r&#039;da &#039;&#039;Horus&#039;un G\u00f6z\u00fc&#039;&#039;n\u00fcn nazardan koruma ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131m\u0131n\u0131n, benzer \u015fekilde bug\u00fcnk\u00fc nazar boncu\u011funun k\u00fclt\u00fcrel k\u00f6kenleri aras\u0131nda\u00a0<br \/>\nsay\u0131labilece\u011fini ifade etti.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/49b1420a5515f6aa64423d75755af737_3.jpg\" \/>\n<\/p>\n<p>Akadca yaz\u0131lan metinlerde nazar<\/p>\n<p>Kafkas \u00dcniversitesi Fen-Edebiyat Fak\u00fcltesi Tarih B\u00f6l\u00fcm\u00fc Eski\u00e7a\u011f Tarihi Anabilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. Karage\u00e7i, nazar\u0131n antik medeniyetlerde hem bireylerin, hem de toplumun genel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit eden bir g\u00fc\u00e7 olarak alg\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu inanc\u0131n ne kadar derin ve yayg\u0131n oldu\u011funu ortaya koydu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Bu durumun ayn\u0131 zamanda nazar\u0131n farkl\u0131 co\u011frafyalarda ve k\u00fclt\u00fcrlerde, insanlar aras\u0131ndaki ili\u015fkilerde nas\u0131l bir rol oynad\u0131\u011f\u0131, bireylerin, ya\u015famlar\u0131ndaki belirsizliklere kar\u015f\u0131 geli\u015ftirdikleri bir savunma mekanizmas\u0131 olarak nas\u0131l i\u015fledi\u011fini anlamaya yard\u0131mc\u0131 oldu\u011funu belirten Karage\u00e7i, Akadca yaz\u0131lan metinlerde de nazar inanc\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6zlemlendi\u011fini, bunlardan birinde nazar hakk\u0131nda \u015funlar\u0131n s\u00f6ylendi\u011fini belirtti:<\/p>\n<p>&#039;&#039;(Nazar) g\u00f6\u011fe yakla\u015ft\u0131 \u2013 ya\u011fmur ya\u011fmad\u0131.\u00a0<br \/>\nD\u00fcnyaya yakla\u015ft\u0131 otlar b\u00fcy\u00fcmedi.\u00a0<br \/>\n\u00d6k\u00fcze yakla\u015ft\u0131 \u2013 boyunduru\u011fu a\u00e7\u0131ld\u0131.<br \/>\nB\u00fcy\u00fckba\u015f hayvan a\u011f\u0131l\u0131na yakla\u015ft\u0131 \u2013 peyniri telef oldu.\u00a0<br \/>\nA\u011f\u0131la yakla\u015ft\u0131 \u2013 ko\u00e7u g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>\u00c7ocuklu hem\u015fireye yakla\u015ft\u0131-hem\u015firenin tutu\u015fu gev\u015fedi\/kollar\u0131\u00a0<br \/>\npar\u00e7aland\u0131.\u00a0<br \/>\nSebzelere yakla\u015ft\u0131 \u2013 marul ve tere bozuldu.\u00a0<br \/>\nBah\u00e7eye yakla\u015ft\u0131 \u2013 meyveler bozuldu.<\/p>\n<p>Metin de\u011ferlendirildi\u011finde, nazar\u0131n sadece insanlar \u00fczerinde de\u011fil, ayn\u0131 zamanda hayvanlar ve do\u011fa \u00fczerinde de b\u00fcy\u00fck bir etkisinin oldu\u011funa inan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Ayr\u0131ca bir\u00e7ok olumsuz durumun nazara ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 da s\u00f6ylenebilir.&#039;&#039;\u00a0<\/p>\n<p>Do\u00e7. Dr. Mustafa Karage\u00e7i, Suriye topraklar\u0131 ile M\u0131s\u0131r ve Mezopotamya medeniyetlerinin nazar inanc\u0131 \u00fczerine verilen bilgiler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, antik d\u00f6nemden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar s\u00fcregelen bu inanc\u0131n, tarihsel geli\u015fimini ve k\u00fclt\u00fcrel etkile\u015fimlerini ele alarak, nazar\u0131n insano\u011flu i\u00e7in evrensel bir kayg\u0131 kayna\u011f\u0131 ve koruma aray\u0131\u015f\u0131 oldu\u011funun s\u00f6ylenebilece\u011fini s\u00f6zlerine ekledi.<\/p>\n<p> <strong><\/strong><br \/>\nSANAY\u0130 HABER AJANSI <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet Bayer,  25 Kas\u0131m (Hibya) &#8211; Y\u00fczy\u0131llar boyunca insano\u011flunun kayg\u0131 kayna\u011f\u0131 olan &#8221;nazar&#8221; inanc\u0131, Antik d\u00f6nemden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze bu \u00f6zelli\u011fini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10971,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"googlesitekit_rrm_CAow07ekDA:productID":"","footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-10970","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10970","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10970"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10970\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10971"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10970"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10970"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10970"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}