{"id":101585,"date":"2026-06-19T09:30:31","date_gmt":"2026-06-19T06:30:31","guid":{"rendered":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/2026\/06\/19\/genclerde-kalp-krizi-vakalari-artiyor-uzmandan-kritik-uyarilar"},"modified":"2026-06-19T09:30:31","modified_gmt":"2026-06-19T06:30:31","slug":"genclerde-kalp-krizi-vakalari-artiyor-uzmandan-kritik-uyarilar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/2026\/06\/19\/genclerde-kalp-krizi-vakalari-artiyor-uzmandan-kritik-uyarilar\/","title":{"rendered":"Gen\u00e7lerde kalp krizi vakalar\u0131 art\u0131yor: Uzmandan kritik uyar\u0131lar"},"content":{"rendered":"<p class=\"selectable-text copyable-text x15bjb6t x1n2onr6\">\u0130\u00e7 Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 Dr. Burak Uzel, \u00f6zellikle 20&#8217;li ve 30&#8217;lu ya\u015flardaki bireylerde kalp krizi vakalar\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekerek, risk fakt\u00f6rleri ve korunma y\u00f6ntemleri hakk\u0131nda \u00f6nemli a\u00e7\u0131klamalarda bulundu.<\/p>\n<p class=\"selectable-text copyable-text x15bjb6t x1n2onr6\">Dr. Uzel, gen\u00e7 ya\u015fta kalp krizinin art\u0131k istisnai bir durum olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, bilimsel verilerin bu e\u011filimi do\u011frulad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Akut kalp krizi nedeniyle hastaneye yatanlar aras\u0131nda 35-54 ya\u015f grubunun oran\u0131n\u0131n y\u00fczde 27\u2019den y\u00fczde 32\u2019ye y\u00fckseldi\u011fini ifade eden Uzel, gen\u00e7 kad\u0131nlarda ise bu oran\u0131n y\u00fczde 21\u2019den y\u00fczde 31\u2019e \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydetti.<\/p>\n<p class=\"selectable-text copyable-text x15bjb6t x1n2onr6\">Uluslararas\u0131 ara\u015ft\u0131rmalara da de\u011finen Uzel, Nature dergisinde yay\u0131mlanan ve 15-44 ya\u015f grubundaki 81 binden fazla \u00f6l\u00fcm\u00fc inceleyen bir \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re, 1999-2020 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda gen\u00e7lerde kalp krizine ba\u011fl\u0131 \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131n\u0131n y\u0131ll\u0131k ortalama y\u00fczde 1,3 azald\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak 2018-2020 d\u00f6neminde bu e\u011filimin tersine d\u00f6nerek y\u0131ll\u0131k y\u00fczde 7,3 art\u0131\u015f g\u00f6sterdi\u011fini aktard\u0131.<\/p>\n<p class=\"selectable-text copyable-text x15bjb6t x1n2onr6\">Covid-19 a\u015f\u0131lar\u0131yla ilgili bilgi kirlili\u011fine dikkat \u00e7ekti<\/p>\n<p class=\"selectable-text copyable-text x15bjb6t x1n2onr6\">Kalp krizi riskine ili\u015fkin kamuoyunda yer alan baz\u0131 yanl\u0131\u015f bilgilerin de alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Dr. Uzel, Covid-19 enfeksiyonunun damar iltihab\u0131 ve p\u0131ht\u0131la\u015fma yoluyla riski art\u0131rabildi\u011fini ancak a\u015f\u0131lar\u0131n toplum genelinde kalp krizi veya inme riskini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131na dair bilimsel bir kan\u0131t bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p class=\"selectable-text copyable-text x15bjb6t x1n2onr6\">\u0130ngiltere\u2019de 45,7 milyon eri\u015fkin \u00fczerinde yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 \u00f6rnek g\u00f6steren Uzel, Covid-19 a\u015f\u0131lar\u0131n\u0131n kalp-damar hastal\u0131klar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ek risk olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, aksine a\u015f\u0131lanan ki\u015filerde genel kardiyovask\u00fcler olaylar\u0131n daha d\u00fc\u015f\u00fck g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirtti.<\/p>\n<p class=\"selectable-text copyable-text x15bjb6t x1n2onr6\">Sigara ve obezite ba\u015fl\u0131ca risk fakt\u00f6rleri<\/p>\n<p class=\"selectable-text copyable-text x15bjb6t x1n2onr6\">Gen\u00e7 ya\u015fta kalp krizi ge\u00e7iren bireylerin y\u00fczde 90\u2019\u0131ndan fazlas\u0131nda en az bir de\u011fi\u015ftirilebilir risk fakt\u00f6r\u00fc bulundu\u011funu vurgulayan Uzel, sigara kullan\u0131m\u0131n\u0131n gen\u00e7 vakalarda y\u00fczde 60 ila 80 aras\u0131nda de\u011fi\u015fen oranlarda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade etti.<\/p>\n<p class=\"selectable-text copyable-text x15bjb6t x1n2onr6\">T\u00fcrkiye\u2019de sigara t\u00fcketiminin artt\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7eken Uzel, 2011 y\u0131l\u0131nda 91,7 milyar adet olan bandroll\u00fc sigara sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n 2024 y\u0131l\u0131nda y\u00fczde 64 art\u0131\u015fla 150,5 milyar adede ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Uzel, elektronik sigaralar\u0131n da damar sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde olumsuz etkileri bulundu\u011funu kaydetti.<\/p>\n<p class=\"selectable-text copyable-text x15bjb6t x1n2onr6\">Hareketsiz ya\u015fam tarz\u0131, sa\u011fl\u0131ks\u0131z beslenme ve obezitenin de \u00f6nemli risk fakt\u00f6rleri aras\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Uzel, k\u00fcresel verilerde gen\u00e7lerdeki kalp-damar riski y\u00fck\u00fcn\u00fcn y\u00fczde 39,4\u2019\u00fcn\u00fcn y\u00fcksek tansiyon, y\u00fczde 30,3\u2019\u00fcn\u00fcn y\u00fcksek beden kitle indeksi ve y\u00fczde 28,2\u2019sinin y\u00fcksek LDL kolesterol kaynakl\u0131 oldu\u011funu aktard\u0131.<\/p>\n<p class=\"selectable-text copyable-text x15bjb6t x1n2onr6\">\n<p class=\"selectable-text copyable-text x15bjb6t x1n2onr6\">Genetik fakt\u00f6rlere dikkat \u00e7ekti<\/p>\n<p class=\"selectable-text copyable-text x15bjb6t x1n2onr6\">Dr. Uzel, toplumda her be\u015f ki\u015fiden birinde g\u00f6r\u00fclen ve genetik olarak aktar\u0131lan Lipoprotein A [Lp(a)] y\u00fcksekli\u011finin de \u00f6nemli bir risk olu\u015fturdu\u011funu belirtti. Bu durumun damar t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve kalp kapak\u00e7\u0131klar\u0131nda kire\u00e7lenmeye yol a\u00e7abilece\u011fini ifade eden Uzel, herkesin hayat\u0131nda en az bir kez bu testi yapt\u0131rmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p class=\"selectable-text copyable-text x15bjb6t x1n2onr6\">Enerji i\u00e7eceklerinin \u00f6zellikle alkolle birlikte veya yo\u011fun egzersiz \u00f6ncesinde t\u00fcketilmesinin ritim bozuklu\u011fu ve ani tansiyon y\u00fckselmelerine neden olabilece\u011fini belirten Uzel, kronik stres ve d\u00fczensiz uykunun da kalp sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 olumsuz etkiledi\u011fini kaydetti.<\/p>\n<p class=\"selectable-text copyable-text x15bjb6t x1n2onr6\">Belirtiler gen\u00e7lerde farkl\u0131 seyredebilir<\/p>\n<p class=\"selectable-text copyable-text x15bjb6t x1n2onr6\">Kalp krizinin en yayg\u0131n belirtisinin g\u00f6\u011f\u00fcste 20 dakikadan uzun s\u00fcren bask\u0131, s\u0131k\u0131\u015fma veya yanma hissi oldu\u011funu belirten Dr. Uzel, gen\u00e7lerde ve kad\u0131nlarda belirtilerin farkl\u0131 \u015fekillerde ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p class=\"selectable-text copyable-text x15bjb6t x1n2onr6\">Kad\u0131nlarda g\u00f6\u011f\u00fcs a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra nefes darl\u0131\u011f\u0131, a\u015f\u0131r\u0131 halsizlik, mide rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131, s\u0131rt ve \u00e7ene a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n da g\u00f6r\u00fclebilece\u011fini ifade eden Uzel, gen\u00e7lerin g\u00f6\u011f\u00fcs a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 kas a\u011fr\u0131s\u0131yla kar\u0131\u015ft\u0131rarak sa\u011fl\u0131k kurulu\u015flar\u0131na ge\u00e7 ba\u015fvurdu\u011funu belirtti. Dr. Uzel so\u011fuk terleme, nefes darl\u0131\u011f\u0131 ve bayg\u0131nl\u0131k hissinin e\u015flik etti\u011fi durumlarda acil yard\u0131m al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n<p class=\"selectable-text copyable-text x15bjb6t x1n2onr6\">\u0130lk m\u00fcdahalede dakikalar hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yor<\/p>\n<p class=\"selectable-text copyable-text x15bjb6t x1n2onr6\">Kalp krizi s\u0131ras\u0131nda hastan\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fclmemesi ve fiziksel efor sarf ettirilmemesi gerekti\u011fini belirten Uzel, ilk olarak 112 Acil \u00c7a\u011fr\u0131 Merkezi\u2019nin aranmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi. Bilinci kapal\u0131 ve nefes almayan ki\u015filere vakit kaybetmeden kalp masaj\u0131 uygulanmas\u0131n\u0131n \u00f6nemine i\u015faret eden Uzel, otomatik eksternal defibrilat\u00f6r (AED) kullan\u0131m\u0131n\u0131n ilk dakikalarda hayatta kalma \u015fans\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n<p class=\"selectable-text copyable-text x15bjb6t x1n2onr6\">Kalp sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in 7 \u00f6neri<\/p>\n<p class=\"selectable-text copyable-text x15bjb6t x1n2onr6\">&#8220;Damar ya\u015f\u0131 20&#8217;li ya\u015flarda \u015fekillenir&#8221; diyen Dr. Burak Uzel, gen\u00e7lerin kalp sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in \u015fu \u00f6nerilerde bulundu:<\/p>\n<p class=\"selectable-text copyable-text x15bjb6t x1n2onr6\">&#8220;Sigara ve elektronik sigaray\u0131 tamamen b\u0131rak\u0131n.<\/p>\n<p class=\"selectable-text copyable-text x15bjb6t x1n2onr6\">Haftada en az 150 dakika orta \u015fiddette egzersiz yap\u0131n.<\/p>\n<p class=\"selectable-text copyable-text x15bjb6t x1n2onr6\">Akdeniz tipi beslenmeyi tercih edin, paketli g\u0131dalardan uzak durun.<\/p>\n<p class=\"selectable-text copyable-text x15bjb6t x1n2onr6\">Kilo ve bel \u00e7evresi kontrol\u00fcn\u00fc sa\u011flay\u0131n.<\/p>\n<p class=\"selectable-text copyable-text x15bjb6t x1n2onr6\">Kan \u015fekeri, tansiyon ve kolesterol de\u011ferlerinizi d\u00fczenli takip edin.<\/p>\n<p class=\"selectable-text copyable-text x15bjb6t x1n2onr6\">Ailesinde erken ya\u015fta kalp hastal\u0131\u011f\u0131 \u00f6yk\u00fcs\u00fc bulunanlar d\u00fczenli sa\u011fl\u0131k kontrollerini ihmal etmesin.<\/p>\n<p class=\"selectable-text copyable-text x15bjb6t x1n2onr6\">G\u00f6\u011f\u00fcs a\u011fr\u0131s\u0131 ve benzeri belirtileri hafife almadan sa\u011fl\u0131k kurulu\u015funa ba\u015fvurun.&#8221;<\/p>\n<p class=\"selectable-text copyable-text x15bjb6t x1n2onr6\">Dr. Uzel, gen\u00e7 ya\u015fta g\u00f6r\u00fclen kalp krizi vakalar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesinde erken fark\u0131ndal\u0131k, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 ve d\u00fczenli sa\u011fl\u0131k kontrollerinin b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n<p> <strong><\/strong><br \/>\nEKONOM\u0130 GAZETES\u0130 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130stanbul, 19 Haziran (Hibya) &#8211; \u0130\u00e7 Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 Dr. Burak Uzel, \u00f6zellikle 20&#8217;li ve 30&#8217;lu ya\u015flardaki bireylerde kalp krizi vakalar\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekerek, risk fakt\u00f6rleri ve korunma y\u00f6ntemleri hakk\u0131nda \u00f6nemli a\u00e7\u0131klamalarda bulundu.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":101586,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"googlesitekit_rrm_CAow07ekDA:productID":"","footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-101585","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101585","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=101585"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101585\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/101586"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=101585"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=101585"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomigundemi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=101585"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}